Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 93 բառահոդված (էջ 2/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ II -ի, -աց «քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
այլեւ գել-ի տակ բերված օրինակները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
валун
«գլաքար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՁ I «բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» աճականով
այստեղից են նաեւ գաղձն, գալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձի
Մատենագիտություն
H. AG 433; Աճ. ՀԱԲ 534
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՆԴԻ «գերանդի, մանգաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā-)
եթե կապ ունի գերան (*uerŝnā-) բառի կամ *uer- «պտտել, ծռել» արմատի հետ (հմմտ. հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն») (՞) (ըստ Պետերսոնի)։ քիչ հաւանական է բխեցումը *uer- «պատռել, ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանդազէն, գերանդաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vrnta-
«կոթ. ցողուն»
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԲՆ «սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-) *p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ρωπες
«ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ.
veprēs
«փշաթուփ»
հ. վ. գ.
worf
«գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԻ (գիհի), -ոյ «գիհի, արտուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei- «պտտել, ծռել»
«պտտել, ծռել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vayi
«ճիւղ»
հուն.
υιην
«խաղողի որթ»
կիմր.
gwialen
«ճիւղ»
մ. իռլ.
fē
«ճիպոտ»
Մատենագիտություն
Աճ. None
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻԼ (գլոյ), -ի, -աց «գլորում, քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «շրջել, ոլորել, պտտել, գլորել»
Հ. Աճառյանը յառզգեմ-ը բերում է առանձին՝ առանց կապելու գիղ բառի հետ. «քար» իմաստի համար հմմտ. ռուս. валун «գլաքար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլաշարող, գլաթաւալ, գլեմ, գլեցուցանեմ, գլումն, մշտագիլ, գլան, գլոր, գլորեմ, գլորակամ, գլորումն, բաւալագլոր, խաղագլոր, գայթագլիմ, յառզգեմ, գ(լ)ճղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
válati
«ոլորել, գլորել, փաթաթել»
լատ.
volvō
«ոլորել, գլորել, դարձնել»
հ. վ. գերմ.
welzan
«գլորել»
ռուս.
валун
«գլաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 435; Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆԴ -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) (գինտ) «ականջօղ, մանյակ, շրջանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uendha-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդապաճոյճ, գնդակալ, գնդակ, գնդաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vandhúra-
«կառքի նստատեղ» *«կառքի կողով»
գոթ.
windan
«ոլորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557; Pok. IEW 1148
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց «գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uoinio- ` *uoino-)
կարող է յուրացված լինել միջերկրական կամ կովկասյան աղբյուրից. հարեւան սեմական ձեւերը հավանաբար հնդեւրոպականից են առնված. չկա հնդիրանականում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեգէն, գինեհարիլ, գինեմոլ, գինեսէր, գինըմպելիք, գինըմպուք, գինարբուք, գինաւէտ, գինեպան, գինետուն, գինեգործ, գինեգործական, գինեգործութիւն, գինեվաճառ, գինեվաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οινος
ալբ.
venë
լատ.
vinum
հ. սլ.
vino
Մատենագիտություն
H. AG 434; Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՆՁ (-ոյ) «մի բոյս՝ cariandrum հ.»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uendhio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնձահատ, գնձաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գինդ
գոթ.
windan
«ոլորել»
գոթ.
wandus
«ճիպոտ»
շվեդ. բրբ.
vann
«օղաթել (բույսի վրա)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 559; Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐԳ «գիրուկ, փափկակեաց, ծոյլ, դատարկապորտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uērk-)
«ծռվել» > «դյուրաբեք» անցումով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգել, գրգանալ, գրգիչ, գրգութիւն, անգիրգ