Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 652 բառահոդված (էջ 2/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 36, սյունակ 1 Էջ 36
ԱՂԵՂՆ -ան «աղեղ, ծիածան, բուրդ կամ բամբակ գզելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» կրկնաւոր ձեւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղեղնակապարճ, աղեղնաւոր, աղեղնաւարձ, աղեղնադաշտ, աղեղնաշարաւիղ, աղեղնաբանել, աղեղնել, գեղեցկաղեղն, դիպաղեղն, քաջաղեղն, հաստաղեղն, աղեղնաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ողն
հայ.
ուլն
հայ.
ոլոք
հայ.
իլ
հայ.
իլիկ
հուն.
ωλένη
լատ.
ulna
բրետ.
ilin
«արմունկ»
կիմր.
olwyn
«անիւ»
Մատենագիտություն
Pok. 308
Էջ 36, սյունակ 1 Էջ 36
ԱՂԵՐՍ -ոյ, -ի, -ից «աղաչանք, մեղմ (ձայն), գութ, ողորմություն, ողոքում, չքմեղություն, նվեր, հարաբերություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական»
բայց պարզ չէ կազմությունը (-երս-ը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղերսել, աղերսալից, աղերսական, աղերսանք, աղերսագին, աղերսախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
աղատել
հայ
աղաւթ-ք
հայ
ողորմ
հայ
ողոքել
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱԹԱՄԱՆ (աղցաման) «ապարանջան (ոտքի)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
Ա(Ղ)Խ (-ի, -ից) (ԱԽ) «փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ahl «ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
փոխատու լեզու՝ արաբ. yalaq «փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել, աղխամադխ, աղխազուր, ալխազուր, ա(ղ)խստրոյզ, աղխատրուզել, բազմաղխադխ, աղխաղխակոյտ, ճարտարաղխ, ախանտեալ, ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՊԱՐ «ծարիր, սուրմա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՃ(Ա)Պ «զարմանք, զարմանալիք»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճ(ա)պարար, աճապարութիւն
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՊԱՐԵԼ «շտապել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ (նոր)՝ աճապարանք, աճապարում։ Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճապարանք, աճապարում
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱԼ (ամանալ, ուշ՝ ամարել) «լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «ջուր քաշել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման, խնկաման, գինեման, ոտնաման, ամանեղեն, աղաման, կաթնաման, շաքարաման, թանաքաման, գրչաման, թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άμη
«դույլ»
հուն.
άμίς
«գիշերաման»
հ. իռլ.
sem
«բուրս թափել»
լիտվ.
sémti
«հեղուկ քաշել, լցնել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146; Pok. IEW 35; H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱՅԵԼ «ծեփել, շպարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 43, սյունակ 1 Էջ 43
ԱՄԱՒԹ (-ոյ) «ամոթ»
Ստուգաբանություն ()
Նոյն ծագումն ունի, ինչ ամաչել բայը (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամաւթակից, ամաւթանք, ամաւթապարտել, ամաւթխած, ամաւթեած, ամաւթղեած, ամաւթոյք, անամաւթ, անամաւթիլ
Տե՛ս նաեւ