Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 87 բառահոդված (էջ 2/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱ (ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ) «խոսել, ասել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» *bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ, բայածական, աներկբայ, խաբեբայ, մակբայ, թերբայութիւն, բայական, բայակերտ, բայաձեւ, բայաբուն, բայարմատ, բայական, դերբայ, դերբայական, մակբայակերտ, բան, բանբեր, բանագետ, բանագնաց, բանադրել, բանախօսութիւն, բանաստեղծ, բանաքաղ, բանսարկու, բանել, այլաբանել, փառաբանել, ապարանել, մեծարբանել, դիմաբանել, ընդդիմաբանել, բանահիւսութիւն, բանասիրական, բանաստեղծական, բուսաբան, երկրաբան, երկրաբանութիւն, բութաբանութիւն, կենսաբան, կենսաբանութիւն, բառ, բառգիրք, բառակապ, բառացի, կիսաբառ, բարձրաբարբառ, երկբարբառ, մեծաբարբառ, բառագիտութիւն, բառարան, բառացանկ, բառացուցակ, բառախաղ, բառակազմութիւն, բառական, բառաքննութիւն, բարբառ, բարբառել, անբարբառ, բարբառագետ, բարբառագիտական, բամբաս-, բամբասանք, բամբասել, բամբասական, անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαμέν
«ասել»
հուն.
φάτις
«լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ.
bōn
«խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428; Աճ. ՀԱԲ 386; Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇ (բարշ, -ի, փաշ) «ձիու եւ այլ կենդանիների պարանոցի մազափունջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. barōša-
փոխատու լեզու՝ սողդ. βarš
փոխատու լեզու՝ մ. պ. buš
փոխատու լեզու՝ պ. buš, paš
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. barōša-, սողդ. βarš (<*brša-), մ. պ. buš, պ. buš, paš, թելուգ. bušk:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշահատ, երկայնաբաշ
Մատենագիտություն
H. AG 118; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja
«թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan
«ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՆՋԱՍ (<i>պարանճասֆ, սխալմամբ՝ բռնջաս, բրինճասիս</i>) «օշինդր, բարձվենյակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. paranjāsaf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԼԻԿՈՆ (-ի, -աց) (գելիկոն, գելիլկան) «ծակող գործիք, շաղափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել»
Ունի հունարեն բառի կերպարանք, բայց հունարենում այդպիսի բառ չկա։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wealean
հ. անգլ.
weol
«գլոր(վ)ել»
մ. վ. գ.
walken
«պտտվել» (*uolg-)
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂ (-ոյ) ««գեղեցկություն, գեղատեսություն» (ԲՀ՝ «տեսակ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «տեսնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uelo-)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «ճնշել, սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueleniio-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղագոյն, գեղանի, գեղեցիկ, գեղեցկագոյն, գեղեցկանալ, տգեղ, տգեղանալ, աշնգեղ, անգեղեաց, լանջագեղ, կանաչագեղ, հասակագեղ, մարմնագեղ, մեծագեղ, գանգրագեղ, լուսագեղ, գեղագիր, գեղագրութիւն, գեղագրական, գեղադիր, գեղատեսակ, գեղագէտ, գեղագիտութիւն, գեղարուեստ, գեղարուեստագէտ, գեղարուեստական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
voltus, vultus
«տեսք»
հուն.
ειλη, ιλη
«խումբ, խմբակցություն, ընկերակցություն»
կիմր.
gweled
«տեսնել»
ռուս.
бал
«բազմություն, կույտ»
բրետ.
gwelet
«տեսք»
հնդկ.
varga-
«ջոկատ, խումբ»
գոթ.
wlits
«դեմք, կերպարանք»
լատ.
valgu, volgus, vulgus
«ժողովուրդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՍՏԱՆ «պատսպարան, ապահով տեղ» (բբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος
«պահապան»
արա
ωρα
«պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr
«ուշադիր»
հ. անգլ.
warian
«պահպանել»
հ. վ. գ.
wart
«պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈ(Ր)ՇԱՊԱ(Ր)ԱՆԳ «ականջօղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gauša «ականջ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gōš «ականջ»
փոխատու լեզու՝ իրան. *upahanga «կախված բան»
Մատենագիտություն
H. AG 129; Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ(Ա)ՊԱՍ (ուշ՝ -ու, -ի) (դարեպաս) «դարպաս, մեծ դուռ, արքունի դուռ, արքունիք, պալատ, ապարանք, նվեր մեծավորին կամ վանքի վարդապետին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարպասավարձ
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՄԱԿ «կերպարանք, դեմք, աչք. դիմակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēmak «կերպարանք, դեմք»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. dēmak «կերպարանք, դեմք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակահանդես, դիմակավոր, դիմակավորել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 669