Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 66 բառահոդված (էջ 2/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ-ԵԼ (-ալ, գառ-ել, գառ-իլ) «պառկել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghaid- «կանգ առնել, հապաղել»
կապ ունի լատ. haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել» եւ լիտվ. garšti «հապաղել» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է հնդեւրոպական *ghaid- արմատը (Pok. IEW 1, 410) (գայռ < *uaisro-), բայց սրանց կապը կասկածի տակ է առնվում (Fraenkel, LEW 129):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
haereō
«կախված լինել, մնալ, հապաղել»
լիտվ.
garšti
«հապաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 410; Fraenkel, LEW 129
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՆԳԵԶԱԼ (-ել) ««երերալ» (թրք. «աղաչել պաղատել»)»
Ստուգաբանություն ()
Համառոտված է գետին կզիլ ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԵՐ «ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք, դեգերումն, դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω
«խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՁԱՆԱԼ «աղաչել, պաղատել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդյոք խղճ արմատի հետ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԽԱՆՁ (թախանձ, թաղանձ) «աղաչանք, պաղատանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *te(n)k- «(ձեռքը) մեկնել, խնդրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təkh- կամ *tə(n)kh-)
հայ-գերմանական իմաստային զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախանձել, թախանձելի, թախանձութիւն, թախանձալից, ոգեթախանձ, բազմաթախանձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
thiggiam
«թախանձել, աղաչել, պաղատել»
հ. վ. գ.
dicken
«աղերսել, մի բան խնդրել»
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒԼԻ «նարդի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. tavli (tavla)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Տե՛ս նաեւ
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԱՓ (-ի) «լափ, շան կերակուր, երեխայի փափուկ կերակուր, շիլա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *laph- «չապաղացնելով լիզել, ագահաբար ուտել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լափել, լափումն, լափէզ, լափլիզել, լապլիզել, լափլիզող, լափատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαφύσσω
«արագորեն ուտել, խաշտել»
հ. վ. գ.
laffan
«լիզել»
մ. վ. գ.
leffen
«լիզել, ագահաբար ուտել»
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵՂ «շիթ, պաղլեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՒԱԼ (-ի, -աց) «ծաւալ, սփռուածք, տարածում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eu- «շտապեցնել, շտապել»
Իմաստով հեռու է հնդեւրոպական *g'eu- «շտապեցնել, շտապել» արմատից։ Միւս կողմից՝ անհայտ է հարաբերութիւնը բաւալ, տապալ, ճապաղ բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաւալիլ, ծաւալանալ, ծաւալումն, բոցածաւալ, լայնածաւալ, խաղաղածաւալ, լուսածաւալ, ծաղկածաւալ, գեղեցկածաւալ, գերածաւալ, ծովածաւալ, ծաւալուն, ընդարձակածաւալ, меծածաւալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՔԵԼ (կաղուիլ, կրուիլ) «կուչ գալ, կծկվել, սառչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սառչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geldu-, *gel(ō)-) արմատից
թերեւս բաղադրված *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γελανδρον
«սառը, պաղ»
լատ.
gelū
«սառնամանիք»
խուլ.
kala
«ցուրտ լինել, սառչել»
հ. հնդկ.
gula
«գնդակ»
ռուս.
желвак
«ուռուցք, ելունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495; Ջահ. ՀԼՊ 124