Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 96 բառահոդված (էջ 2/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒԳ (արուք) «նվազ, չորացած, տկար, զուրկ, թափուր, չոր, անպտուղ, անուժ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումը չի պարզուած: V դարից հանդիպող այս բառի նմանութիւնը թիւրքական բառերի հետ առայժմ անբացատրելի է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
arug
«հոգնած, նիհար»
Մատենագիտություն
Древнетюркский словарь 58; Սեվորտյան, ЭСТЯ 160-162
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԻԹ ««կլոր փափուկ հաց, ականջի բլթակ, լեարդի ծայրի մաս, չորացրած թուզ» (բրբ. «թխուածք», «փոքրիկ ուռուցք, բշտիկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhli-t- կամ *bhlē-) -t ածանցանով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhli-t- կամ *bhlē- (-t ածանցանով) *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլթակ, բլթենի, բլթեն, բլթել, բլթիլ, բլթուշաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
bleine
«բշտիկ»
դան.
blegn(e)
«այտուցք, ուռուցք»
անգլ.
bloat (blaiton)
«ուռչել»
լատվ.
bli-tu, blēdu
«հաստանալ»
հուն.
φλιδάω
«ուռչել» <*bhlē-
հ. շվեդ.
bloemma
«մորթաբշտիկ»
հ. վ. գերմ.
blāt(t)ara
«բշտիկ»
հ. անգլ.
bladara
«բշտիկ, փուչիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 152, սյունակ 1 Էջ 152
ԳԱՐՀԱՅԻԼ (անիլ) «մորմոքվել, սրտատոչոր լինել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. gahrāy- «գոչել, ճչալ»
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 44-51
Էջ 153, սյունակ 1 Էջ 153
ԳԱՒՍ (ուշ՝ գօս) «չոր, չորացած, անպտուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւսանալ, գաւսագոյն, գաւսական, գաւսութիւն, կիսագաւս
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՇԿՈՒՐ «աթար, չորացած թրիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, սակայն բուն աղբյուրը եւ սրա բուն կազմությունը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գշկուրմուխ, գշկրհոտ
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍՏԱՐԱԿ «ոսկրածուծ (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 628) եզրակացնում է «ոսկրածուծ» իմաստը «Եւ այլք` ի ջերմ հողմոյ եւ ի ցրտոյ, որ մտաներ ի դաստարակ ոսկերացն նորա եւ չորացուցանէր զձեռսն» հատուածից, սակայն կարելի է հասկանալ «ձեռքի ե...»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ, դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dītan
պ.
dīdan
ավ.
vi-daētaz-
«չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 221, սյունակ 1 Էջ 221
ԵՐԱՇՏ (երեշտ), ուշ` -ի, -ից, -ոյ, -ու «երաշտ, չորություն, անանձրեւություն, երաշտային, չոր, չորային»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *rašt
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երաշտություն, երաշտահար, երաշտահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
rašt
«շատ չոր» (°)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 40
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՎԱՐ (-ի, -աց) (երիւար) «նժոյգ, լաւ (ընտիր) ձի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *rīya(t)-vār(i) «սերմնահիւթավէժ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիվարիկ, երիվարաշատ, երիվարել, երիվարութիւն, չորեքերիվարեան
Մատենագիտություն
Պերիխանյան, ՄԷՍՁЯ 70
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆՐԻՃ (-ոյ) «մի տեսակ չորբանապուր» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թան բառից նորակազմություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 153