Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 2/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹՂԵՏՍԱՅՔ (հգն.) «ըմբիշներ, գոտեմարտողներ, աթլետներ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθληταί
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՓ «անասնակեր, ավար, կողոպուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `alaf
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻ III «տեղում պտտվող իր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «թեքել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *əliio-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
իլ(իկ)
հայ.
աղեղն
կիմր.
olwyn
«անիվ» <*oleinā
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՆԱՀԱՐԻ «մի բույս» (բնագիտական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. al-nahr «սպիտակ խաղող»
արաբ. աղբյուրից՝ թերեւս al-nahr «սպիտակ խաղող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՈՒՃ «մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ālu- «դառն բույս (՞)» (անմիջական նախաձեւ՝ *āludi-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
alu-
«պալար»
հ. հնդկ.
ālukám
«ուտելի արմատ»
լատ.
alium
«սխտոր»
լատ.
ālum
լատ.
ālus
«ողջախոտ (դեղաբույս)»
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՏԱՐՄՂԼ (-ի, -աց) (ախտարմող, ախտարմաղ, ախտարմախ) «աստղագուշակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. axtarmār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
H. AG 94; Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԾԵԼ «բերել, տանել, շարժել, վերածել, պատել, լցնել, խփել, կատարել, անել, ավելացնել, բռնել, կտրել, սափրել, նվագել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածելել, ածողել, ածանցիլ, առածանել, արտածել, վերածել, խորհրդածել, ներածութիւն
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԾՈՒԽ (ածուղ, անճող), -ոյ «ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo- «ածուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ, ածղանամ, ածխակէզ, քարածուխ, ածխագործ, ածխանոց, ածխավաճառ, ածխահանք, ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angāra
հ. հնդկ.
angiṣṭ
պրուս.
—
լիտվ.
anglis
սլավ.
agli
«ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412; Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿՆ (հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ) «աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն, ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413; Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՂՈԹ (ակալութ) «թիկնապահ, պահապան, ուղեցույց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ բյուզ. հուն. άκόλουθος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109