Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՒՆ
-ին
«ջրաղացի ցորենի ձագարը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dōl
(*դողն ձեւի վրայով) պ. dōl ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՂ
-ի, -ից
«դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ»
(երաժշտական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ, երերալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ,
դողացուցիչ,
դողումն,
դողն-ի,
դողան-ի,
դողդոջ,
դողդոչ,
դողդոջել,
դողդոջոտ,
դողդոջուն,
դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla
«թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla
«վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677;
Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐՈՇ
Ստուգաբանություն ()
առանձնացնում է «դրոշ» եւ «կուռք» իմաստները եւ վերջինս թողնում չստուգաբանվածների շարքում
Մատենագիտություն
H. AG 147;
Աճ. ՀԱԲ 697
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԽԱՆ
-ի, -աց
«խումբ, բազմություն, հատկապես կերակուր ուտողների բազմություն, խնջույք, կերուխում, իջեւան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախանիք
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԴԵԽԵԼ
(զերթեխել)
«թողնել, անցնել, զանց առնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԾ
«զերծ, զատ, ազատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serg-
«արձակել»
զ- ածանցով
Կազմված է զ- ածանցով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *երծ արմատից, որ ծագում է serg- «արձակել» ձեւից: Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 900-901) հնդիրանական բառերը բերված են *selg- արմատի տակ, եւ հայերենը չի տրված (հայերենում *l > ր հնչյունափոխություն չկա). դրա փոխարեն բերված են հ. հոլ. selg «որս», մ. վ. գ. selken «կաթիլ-կաթիլ թափվել», հ. անգլ. solcen «ծույլ» զուգահեռները, որոնք Աճառյանը արդարացիորեն կասկածելի համարում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զերծանել,
զերծուլ,
զերծուցիչ,
մորթազերծ,
արագազերծ,
դիազերծ,
դյուրազերծ,
անզերծանելի,
մեհենազերծ,
սեղանազերծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarjati
«արձակում է, հոսում է, թափում է»
ավ.
harǝz
«արձակել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 446;
Աճ. ՀԱԲ 92;
Pok. IEW 900-901
Էջ 260, սյունակ 1
ԹԱՐԿԵԼ
(բրբ. թորկել)
«թողնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tark
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՂ-
«թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ,
թողութիւն,
թողարան,
անթող,
հարութող,
կնաթող,
կարգաթող,
դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tolayat
«բարձրացնում է, կշռում է»
հուն.
ταλασσω
«համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ.
tol
«կամք»
գոթ.
pulan
«կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB
täl
«բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060;
Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԵՓԻԼԷ
««թող թողնի» (ԲՀ՝ «թողցէ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λείπω
«թողնել»
Հավանական փոխառություն հունարենից: արդյոք λείπω «թողնել» բայի աղավաղված ձեւը չէ՞:
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՍՏ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«լաստանաւ, նաւի ողնաշար, մահճի տախտակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg՛(h)-/*ləg՛(h)-
«ճյուղ, կաղնու թուփ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ləg՛da-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաստափայտ,
լաստել,
լաստակոտոր,
լաստենի,
լաստակ,
տկալաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
lazdà
«փայտ, փայտի կտոր»
պրուս.
laxde
«կաղնու թուփ»
լեհ.
laska
«փայտի կտոր, գաւազան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266;
Ջահ. ՀԼՊ 135
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։