Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ,
երկանիւ,
հեծանիւ,
հեծանորդ,
քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել»
<*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 71, սյունակ 1
ԱՊՐ
«ամպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. abr
«ամպ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապրայոյզ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 74, սյունակ 1
ԱՌԻՍ
«Մարս (Հրատ) մոլորակը»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Άρης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 259
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏԻՃԱՂ
«փաթաթված, ոլորուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
պատիճադ-ից` ատիճաղ պատիճադ կրկնության մեջ պ-ն կորցրած
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՈՒՍԵԱԿ
(արաւսեակ, արօսեակ, արիւսակ)
«լուսաստղ, Վեներա (մոլորակ)»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *arōsī
«արշալույս»
մ. մեղ. (մար.) *arōsī «արշալոյս»:– Պերիխանեան, МЭСДЯ 26, ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 1, 333)՝ պհլ. arūs «սպիտակ», աւ. aroš «սպիտակ, լուսափայլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուսեկաձեւ,
արուսական
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴЯ 26;
Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋՆ
«սեւ. մութ, մթին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *arj
«մութ, մթին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջնագոյն,
արջնաբոլոր,
արջնագուս,
արջնազգեստ,
արջնաթոյր,
արջնայեցող,
արջնատես,
արջնատեսակ,
արջնազգեցեալ,
արջնդեղ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱԽՈՅՐ
I
«թագ, Լուսնթագ (մոլորակ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *art(a) + xorāk
«գլխարկ, սաղավարտ, թագ»
«գլխարկ, սաղավարտ, թագ» (>հայ. խոյր տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտախուրել,
արտախուրիլ
Մատենագիտություն
H. AG 160;
Աճ. ՀԱԲ 340;
Աճ. ՀԱԲ 392
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՏԱՐԻՏ
(օտարիտ, ոտարիտ)
«Փայլածու (մոլորակ)»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘utārid
Մատենագիտություն
H. AG 265;
Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 131, սյունակ 1
ԲԼՁ
«տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել, հորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-)
o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն
«արական սերմ»
հուն.
φαλλός
«առնանդամ»
նորվ.
böl
«կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ.
bleda, blesti bloždo, bloditi
«մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117;
Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԼՈՐ
(–ի, –ից, –ոյ)
«բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռչել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-)
*bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել,
բոլորակ,
բոլորակութիւն,
բոլորաձեւ,
բոլորշի,
բոլորովին,
բոլորովիմբ,
բոլորեքին,
բոլորեքեան,
բոլորապատել,
երեքբոլորաձեւ,
ծրաբոլոր,
բոլորանուէր,
բոլորագիր,
բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բլուր
մ. վ. գ.
bole
«բողբոջ»
մ. վ. գ.
boln
«հաստ, մեծ»
հ. վ. գ.
ballo
գ.
Ball
«գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։