Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 22 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐՄԱ(Ն)Ջ ««մարմաջ, քոր, մորթի գրգիռ» (բհ՝ «հեշտ, դյուր»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «շփել, տրորել» կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն, թերեւս, հնդեւրոպական *mer- «շփել, տրորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմա(ն)ջել, մարմանջողական, մարմա(ն)ջումն, մարմա(ն)ջիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μαραίνω
«մարել, հյուծել, քայքայել, ուժասպառել»
կիմր.
merw
«թույլ»
իռլ.
merja
«խփել»
հ. վ. գ.
smerzan
«ցավել»
անգլ.
smar
«սուր, այրող ցավ»
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՍԵԼ «մարսել, կերածը յուրացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mr-k'- «շփել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ (*mer-))
արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 288) բխեցնում է ասոր. məras «ճմլել, ջարդել, կակղացնել» արմատից, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարսական, անմարսական, մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
marawo
հ. անգլ.
mearo
«փխրուն, փափուկ, մեղմ»
հ. ռուս.
moromradi
«կրծել, մաշեցնել, մանրել»
մ. ն. գ.
morken
«ճզմել, ճմլել»
ավ.
mərəxš
«քայքայում»
խեթ.
mark-
«քայքայել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը 288
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՂԿԵԼ «քերել, հղկել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēl-g-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mēl-g-` *mel- «մանրել, ջարդել» արմատից, որտեղից հայ. մլմլել «շփել, քերել», այլեւ մալել, մեղկ, մեղմ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մլմլել
«շփել, քերել»
հայ.
մալել
հայ.
մեղկ
հայ.
մեղմ
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐ II (մուր, մորմ) «մի թունաւոր միջատ՝ փաղեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «շփել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mor-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
morr
«ոջիլ»
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐՃ (-ոյ) (մորճ, մորշ, մորջ) «դալար փոքր ճյուղ, դալար, կանաչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-(i) «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *morkio- (*morgio-))
միայն *morkio- նախաձեւը կտար *մորճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորճիկ, մորճուկ, մորճել
Մատենագիտություն
Pok. IEW 737
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՄՈՔ «մորմոք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» կրկնաւոր կազմութիւն
Պոկոռնին (IEW 869) բխեցնում է *mer- «մտածել, յիշել, հոգալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորմոքել, մորմոքանք, մորմոքումն, մորմոքալից, մորմոքիչ, սրտամորմոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
morbil
«հիւանդութիւն»
կիմր.
merw
«թոյլ»
հայ.
մրմուռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; IEW 869
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐՃ I ((մուրջ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «մուրճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-g/kio-)
արմատից։ Հնարաւոր է նաեւ *mordio- նախաձեւ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մորճ (մորջ)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՑ «բռունցք, բռնցքամարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-d-sk-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրցիլ, մրցություն, մրցամարտ, մրցունակ, մրցանակ, մուրցացի, անմուրց, մերկամրցանակ, մրցանակաբաշխություն, անմրցելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάρναμαι
«մարտընչել, պայքարել»
հայ.
մարտ
հայ.
մարտընչել
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՇԱՓԵԼ (շօշափել) «շոշափել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի, շաւշափական, դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել
հ/շ հերթագայությա՞մբ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՓԵԼ (շուփ) «շփել, տրորել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «շոշափել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhupt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփշփել, շփումն, ամպաշուփ, ոտնաշուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
щупать
«շոշափել»
Տե՛ս նաեւ