Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 26 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԳ (-ի, -աց) «կարգ, հրեշտակախումբ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել, կարգալից, կարգաւոր, կարգաւորութիւն, կարգիչ, դասակարգ, ծննդակարգ, ժամակարգութիւն, յառաջակարգ, յարակարգել, շնորհակարգութիւն, բարեկարգ, գլխակարգութիւն, զրուցակարգութիւն, անկարգ, կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi
«լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj
«հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ III «կորուստ, փչացում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ»
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ» արմատի հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորնչիլ, կորուսանել, կորնչումն, կորուստ, կորուսիչ, կորստախառն, կորստական, անկորուստ, երախտակորոյս, խորհրդակորոյս, համակորոյս, հետակորոյս, մտակորոյս, շնորհակորոյս, դաշնակորոյս, կանխակորուստ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՌ «կոշտ ու կոպիտ, անշնորհք, խնժոռ, տգեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձառադեմ, ձառմուկն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հո.
garb
«կոշտ, կոպիտ»
կիմր.
garw
«կոշտ, կոպիտ»
Մատենագիտություն
Աճ ՀԱԲ 146
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՐ (-ի, -ից) «նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել, ձրի, ձրիատուր, ձեռնաձիր, բարեձիր, լիաձիր, լուսաձիր, կաթնաձիր, փրկնաձիր, հոգիաձիր, ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
haryati
«ախորժել, ցանկալ»
հուն.
chairō
«ուրախանալ»
լատ.
horior
«քաջալերել, ոգնորել»
ավ.
zara
«ձգտում, փափագ»
գ. գերն.
zara
«հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԻ II (-ոյ, այլեւ՝ -ոջ, -ում, -ոջէ) «մի, մեկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մի, միասին» (անմիջական նախաձեւ՝ *smio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միաբան, միագործ, միագունդ, միալար, միամիտ, միանալ, միասին, միաւոր, միանգամայն, միակողմանի, մետասան, մեկուսի, մեկողմանի, մեկին, մեկին, մեկն, մեկնել, մեկնոց, միակ, մեկ, միայն, միայնանալ, միայնակ, միայնակեաց, մենաւոր, մենաստան, մենանալ, մենութիւն, միմեանց, միմեանցասէր, միւս, միակին, միահատուռ, միանձնուհի, միացում, մեկնակետ, մենաշնորհ, մենավաճառ, մենավաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μία
(իգ)
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 317-318
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԳՆ (յոքն), -ունք, ունց «շատ, բազում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghen- «ուռչել, առատ լինել, լիություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *og-ion-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոգնագնալի, յոգնաճարակ, յոգնաշնորհ, յոգնիլ, յագնիլ, յօգնիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghana
«առատ»
լիտվ.
ganà
«բավականին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 491
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒԱԿԱՏԻՔ «բացման հանդես, շնորհանդես, (քրիստ.) նավակատիք» (քրիստ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
հաւանական է առաջին բաղադրիչի (նաւա-) իրանական ծագումը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
nava
«նոր»
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՆՈՐԵԱԿ «խուլորձազգի մի բոյս» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն ()
Կազմուած է -(ե)ակ վերջածանցով՝ շնոր(ի) հիմքից, որ թերեւս կապ ունի շնորհ-ի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՆՈՐՀ (-ի, -աց) «շնորհ, վայելչութիւն, գոհութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *snohr
փոխատու լեզու՝ պրթ. šnwhr
փոխատու լեզու՝ մ. պ. -šnohr
փոխատու լեզու՝ ավ. xšnaovra- «գոհութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *snohr: հմմտ. պրթ. šnwhr, մ. պ. -šnohr, աւ. xšnaovra- «գոհութիւն» (xšnav- «գոհանալ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնորհել, շնորհազարդ, շնորհալից, շնորհակալ, շնորհակորոյս, շնորհապատում, շնորհաւոր, ապաշնորհ, անշնորհ, յոգնաշնորհ, հոգեշնորհ, մարգարեաշնորհ, բազմաշնորհ, երանաշնորհ, շնորհագեղ, շնորհակալական, շնորհաւորութիւն, շնորհաւորական
Մատենագիտություն
H. AG 214; Աճ. ՀԱԲ 526-527
Էջ 705, սյունակ 1 Էջ 705
ՎԱՍՆ (մ. հայ. վանց) «համար, պատճառով, միջոցով, շնորհիւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վասն զի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
vasna
«կամք»
հ. պ.
vašnā
«կամքով»
պրթ.
vasnād
սողդ.
vasn
«համար, պատճառով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 309; Ջահ. ՀԼՊ 545