Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԵՂԻԿ(Ն)
«մի դեղաբույս»
(բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
-ոն-ը ցույց է տալիս հուն. վերջավորություն, բայց հունարենում նման բառ չի վկայված
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՂ
«անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anth-
«տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ
«ածուխ»
խեթ.
ant
«տաք»
վրաց.
anteba
«կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻՀԱՆԳ
«դժվար»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
ան- (ժխտական)-ի հանգ:
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿՂՏԱՆԱԼ
«վատ բան տենչալ, տոփալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է ան- սակաւ գործածական նախածանցով՝ կտղիլ բայի հիմքից, կտիղ > կղիտ դրափոխությամբ։
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿՈՒՌՈՒԹԻՒՆ
«հզորություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված *կուռ (=կուռ «կռած») կամ անծանոթ կիռ արմատից՝ ան- (ոչ ժխտական) եւ -ութիւն ածանցներով։
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՃՈՌՆԻ
-նոյ, -նեաց
«մեծ խոշոր, տձեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս ան- ժխտական նախածանցից՝ այլուստ անծանոթ ճոռն- արմատից:
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՓԱՅԻ
«ամայի, անմարդաբնակ»
Ստուգաբանություն ()
փոխատու լեզու՝ պ. pāyi
«ոտք, հետք»
կազմված է ան- ժխտականից՝ փայի < պ. pāyi «ոտք, հետք» բաղադրիչից։
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՓԵՂԹ
(-ի, -ից)
«արջառաջի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el-
«ճեղքել, հանել»
թերեւս հայկական կազմություն է՝ ան- ոչ ժխտական նախածանցով եւ *փեղթ «կտրված (կաշվի) շերտ» բառով, որ կարող էր գալ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել» արմատից։
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՔՈՅԹ
«հանգիստ, խաղաղ, հանդարտ, ապահով, թաքուն, ծածուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kēe-
«շարժ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōi-)
եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը
հ.-ե. արմատ՝ *han+*kōi-
«հաճելիորեն հանգստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōeio-)
հնչյունական անցումը պարզ չէ
կան վերականգնման դժվարություններ։ Եթե ան-ը ժխտական է, ապա քոյթ-ը թերեւս կարելի է կապել *kēe- «շարժ(վ)ել» արմատի հետ (այս դեպքում էլ եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը)։ Եթե ան-ը ժխտական չէ, ապա անքոյթ-ը ծագմամբ կարող է համապատասխանել հանգիստ-ին, որ գալիս է *han+*kōi- (*kōeio-) «հաճելիորեն հանգստանալ» արմատից. այս դեպքում էլ հնչյունական անցումը պարզ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքութանալ,
անքոյթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 68, սյունակ 1
ԱՊԱՐԹԱՆԵԼ
(ապըրթան-ել, այլեւ՝ ապըրթիլ, ապըրդիլ)
«հանդգնել, խրոխտանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apartanīh
«ամբարտաւանութիւն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապարթանական,
ապըրթանական,
ապըրթական
Մատենագիտություն
H. AG 105;
Աճ. ՀԱԲ 231
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։