Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 74 բառահոդված (էջ 2/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂՏ (գողկ) ««մահիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis)
«հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη
«զամբյուղ»
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱՐ «համախումբ, հավաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumāretan «լիազորել, կարգել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gummurtu(m) «լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել, գումարութիւն, բազմագումար, երկնագումար, հոգեգումար, համագումար, հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԱՍՏ II «խաչին հագցված քող» կամ «խաչի մի մաս (թեւ՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առաջին նշանակութեան դեպքում, թերեւս, պետք է կապել գրաստ (գրատ) «պատմուճան, վերարկու» բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՕՃԱԿ (կօճակ) «մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. guča «մանր սալոր, շլոր, ալուչա»
Կա պրսկ. guča, բայց նշանակում է «մանր սալոր, շլոր, ալուչա»:
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԳԱՂ (-ի, -աց) (դագեղ) «դագաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-) o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր, դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεφρα
«մոխիր, աճյուն»
լատ.
fuvilla
«տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԼԵԿՏՐ(Ի)ՈՆ -ի, -ից, -աց (ելեկտռոն, ելեքտռոնի, ելէքտռոիոն, ելեքտռիոն, էլեքտռիոն, իլեքտռոն, իլիքտռիոն, իղիկտռիոն, ղեկտռորոն) ««դեղին սաթ» (նոր՝ էլեկտր- հիմքով նշանակում է «էլեկտրականություն»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
նոր՝ էլեկտր- հիմքով նշանակում է «էլեկտրականություն»
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻՆՋ (-ոյ, -ու) «էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ, երիժնակ, իգատերնջնակ, իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
(h)rind
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
ԵՒՈՅԹ «նշանակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
երեւոյթ բառի սխալագրությունն է:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱՂԵԼ «թաթախել» կամ «ծեծել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել» *-l ածականով
եթե ճիշտ է առաջին նշանակությունը, ապա առկա է կրկնավոր ձեւ
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԲԱՐՈՆ ««հռոմեական կայսերական դրոշ» (դաբրոն «նշանակ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λάβαρον
փոխատու լեզու՝ լատ. labarum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 256