Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō
«գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em
«վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti
«վերցնել»
հ. սլ.
imēti
«վերցնել, ունենալ»
ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈԿՈՆ
(-ի, -ից, -աց)
«կոծիկ, կացնելու նիւթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. luqun
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոկոնել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 292
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՅՏԱՂԱՆ
(խատղան, խայտխան)
«մի քանձր հեղուկ, խայծղան, դեղանիւթ, դեղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Արդեօք խայտ բառից չէ՞ (խայտ-աղան՞)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾՐ
(-ունք, ուշ՝ -երք)
«կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ,
կարծրութիւն,
կարծրադատ,
երկաթակարծր,
նիւթակարծր,
վիմակարծր,
կարծրապաղանթ,
կարծրաբեկ,
կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552;
Pok. IEW 353
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՒԹ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«նիւթ, տարր, հիւթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sipto-
«ծորալ, հոսել, կաթել»
հ.-ե. արմատ՝ *seip/b-
«ծորալ, հոսել, կաթել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւթաբեր,
հիւթեղ,
հիւթանիւթ,
անհիւթանիւթ,
նմանահիւթ,
պատշաճահիւթ,
պղնձահիւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
sever
«լորձունք, թուք»
սերբ.
sipiti
«մանր մաղտել (անձրեւի մասին)»
թոխ. Ա
sip-
«յուղել, օծել»
թոխ. Ա
sep
«յուղել, օծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՒԹ
II
(-ոյ)
«թաւուտ, եղեգնուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seip-
նոյնն է հիւթ «նիւթ, տարր, հիւթ» բառի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. գ.
sife
«ճահճոտ տեղ»
Էջ 462, սյունակ 1
ՀԻՒԼ
I
(-ի, -ից (°))
(հիւղէ, հիւղեայ, հիւղայ, հիւլէ)
«նիւթ, նախանիւթ, տարր, (նոր) ատոմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὕλη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւլէական,
հիւլէականութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 361;
Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
II
«անտառային մի ծառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *māter
«մայր, մայր (պտղաբեր) ծառ, ծառանյութ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրի,
մայրակոկի,
մայրակոփեայ,
մայրարուսակ,
մայրագերան,
մայրատոր,
մայրետրութիւն,
մայրիփայտեայ,
թաւամայրի,
թանձրամայրի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
māteria
«պտղաբեր ծառի շառավիղ, փայտանյութ, նյութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 247
Էջ 547, սյունակ 1
ՅԱՄԲԱՐ
(ամբար, յամպար, յանպար, ամպար)
«համպար (անուշահոտ մի նիւթ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘anbar
Բաղադրութիւններ (նոր)՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամբարահոտ,
յամբարաբոյր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 564, սյունակ 1
ՆԱԹՃԵԼ
«հիմնել, հայթայթել, հորինել տեղեկացնել, աւետել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս *նաւթիճ հիմքից, որի նաւթ-ը կարող է կազմուած լինել նիւթ բառի նման (նի+հիւթ, վերջինս էլ՝ *sipto-` *sep-ից) *sap-ից՝ *sapt > նաւթ։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։