Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 23 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴ «առատ, առատահոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) j- նախածանցով, *-dh- աճականով
j- նախածանցով` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդել, յորդաբուխ, յորդագոյն, յորդագութ, յորդալոյս, յորդախաւս, յորդութիւն, յորդահոս, յորդիչ, բազմայորդ, մախսայորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴՈՐ «եռանդուն, պատրաստակամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդորել, յորդորակ, յորդորութիւն, յորդորումն, բազմայորդոր, կամայորդոր, մարտիրոսայորդոր, քբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐՁ- «ջրի առատ հոսանք, հորձություն»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորձախորշ, յորձահոս, յորձանք, որձանք, յորձանաձիգ, յորձանուտ, յորձուտ, դառնայորձան, խորայորձան, յորձեռանդն
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌԹ ««բերրի, արգավանդ» (ԲՀ՝ ուրթ «լցված»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «բարձրանալ»
պատկանում է հնդեւրոպական ծագման այն բառերի խմբին, որ ծագում են *er- «բարձրանալ» արմատից՝ յորդ, յորձ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(յ)ուռթանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուռչ-իլ
հայ.
ուռճ-անալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 577, սյունակ 1 Էջ 577
ՇԱՀԱՆՑԵԼ «յորդորամտել» (մատենագրական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՆՉ (-ոյ) «շունչ, շնչառություն, հոգի, անձ, օդի շունչ, քամի»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն։ Պոկոռնին (Pok. 1, 632) բխեցնում է *k’uonk’ - նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնչել, շնչական, շնչակեաց, շնչաւոր, շնչապահ, միաշունչ, համաշունչ, անշունչ, բոցաշունչ, բռնաշունչ, դառնաշունչ, խստաշունչ, հողմաշունչ, հրաշունչ, մահաշունչ, յորդաշունչ, շնչառություն, շնչահեղձ, շնչարգելություն, մեղմաշունչ, ներշնչանք, ներշնչում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535; Pok. 632
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՐԴԻ (-ւոյ, -ւոց, -եաց) «որդի, զաւակ, արու զաւակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «ծնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *portuo-)
որից նաեւ որթ (հորթ): Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 326) տալիս է *er- «բարձրացնել» արմատի տակ, որից նաեւ յորդոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որդեակ, որդեգիր, որդեծնութիւն, որդեսէր, որդիասէր, որդիանալ, անորդի, կուսորդի, բոզորդի, եղբորորդի, հարճորդի, շնորդի, փոխորդի, փողորդի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prthuka-
«ձագ, հորթ, տղա»
հ. հուն.
πόρτις
«հորթ, երեխայ»
Մատենագիտություն
H. AG 482; Աճ. ՀԱԲ 576
Տե՛ս նաեւ
Էջ 613, սյունակ 1 Էջ 613
ՉՈՒ -ի, -ոյ (չոգ-) «երթ, ուղեւորութիւն, ճանապարհ, խմբային ուղեւորութիւն, գաղթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kei- «շարժ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kiou)
բխում է *kei- «շարժ(վ)ել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չուել, չու առնել, ատգաչու, յորդաչու, երկնաչու, նաւաչու, ամպաչու, լուսաչու, ծովաչու, կենսաչու
Մատենագիտություն
H. AG 485; Աճ. ՀԱԲ 632
Էջ 617, սյունակ 1 Էջ 617
ՊԱՀԱՆՋ (պարհանջ) «պահանջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *par-hanǰ
hanǰ-ի համար հմմտ. մ. պ. hanǰ-, հ. պ., ավ. vanj- «քաշել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պահանջել, պարհանջել, պահանջիչ, պահանջող, պահանջումն, ճշտապահանջ, հարկապահանջ, յորդորապահանջ, ոգեպահանջ, խստապահանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hanǰ-
հ. պ.
vanj-
«քաշել»
ավ.
vanj-
«քաշել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 539
Էջ 654, սյունակ 1 Էջ 654
ՋՈՒՐ -ոյ, այլեւ -ց, -բ, -բք «ջուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *auer- «ջուր, գետ, անձրեւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջրել, ջրիչ, ջրաբաշխ, ջրածին, ջրարբի, ջրմուղ, ջրթափիլ, ջր(ա)թափ, անջրդի, ձիւնաջուր, աղաջուր, սոխաջուր, խորաջուր, յաղթաջուր, յորդաջուր, ջրաբաշխական, ջրաբուժական, ջրալի, ջրանցք, ջրաներկ, ջրհան, ջրոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
yúres
«ծով»
պրուս.
iūren
«ծով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 134; Ջահ. ՀԼՊ 114