Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 22 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 524, սյունակ 1 Էջ 524
ՄԵՔ (սեռ. մեր, -ո, տր. մեզ, հայց. զմեզ, բցռ. ի մեզ, գործ. մեօք) «մենք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերազգեայ, մերազնեայ, մերովի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պրուս.
mes
լատվ.
mēs
ռուս.
мы
«մենք»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 309-310
Էջ 524, սյունակ 1 Էջ 524
ՄԶՈՒՐԿ (մզբուկ) «մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ըստ ՀԱԲ-ի՝ մեզրուկ-ից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 525, սյունակ 1 Էջ 525
ՄԷԶ (միզ) «մեզ, շեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meig'h «մեզ, միզել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միզել, միզուկ, միզարձակ, միզագըրառ, մէզմուղ, դժուարամէզ, միզանցք, միզանցքային, միզափամփուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mēhati
«միզում է»
հուն.
ómixéō
«միզել»
հ. անգլ.
mīgan
«միզել»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 312
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԺԵԽ (-աց, -ունք) (մժիխ, մժիդ, մժիկ, մժղիկ, մժղուկ, մժեղն, մեզեխ, մնշեխ, մնճղեխ, մժղեխկ) «մժեղ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *muso- «մծակ, ճանճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-) բնաձայնական արմատից
բնաձայնութիւնը պահպանած հնդեւրոպական բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մժղուկ, մժղիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մուն
ալբ.
mu-ze (mi-ze)
հուն.
μυΐα
հ. վ. գ.
mucca
«մծակ»
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՆԱ(Յ) «մեզ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. μόνος «միակ, մեկ»
Թերեւս ուղղելի է մոնա «մեկ», եթե մոնա-ն հուն. μόνος-ից («միակ, մեկ») է, ինչպես կարծում է Ամալյանը (ԲՀ 408):
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՂ I «մղում, քաշում, հրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել, ընդդիմամղել, ճակատամղող, մեզմսող, ջրմսող, տրմսող, անմսող, քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mivati-
«հրում է մղում է»
լատ.
moveō
«շարժել»
Էջ 573, սյունակ 1 Էջ 573
ՆՈՒԱՂ «նվաղ, թույլ, տկար, աղոտ, մեղմ, պակասավոր, թերի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ual- «ուժեղ լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ne-ual-) *ne- ժխտականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական կազմություն՝ *ne-ual- «ոչ ուժեղ»՝ *ual- «ուժեղ լինել» արմատից: Ըստ Դյումեզիլի (Pok. IEW 1, 756), ունի իրանական ծագում, թեեւ նման իրանական բառ չի հավաստված:
Մատենագիտություն
Pok. IEW 756
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՌ «մեզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er- «արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ, շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցեռ
ավ.
sairya
«գոմաղբ»
հուն.
σκώρ
«կղկղանք, գոմաղբ»
լատ.
muscerda
«խոզի աղբ»
ռուս.
срать
«կղկղել»
ռուս.
мусор
«աղբ»
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈԹ «անասնամեզ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՕԴ (ցեթ) «մեզ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բառի բարբառային տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցօղել, ցեթել
Տե՛ս նաեւ