Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԶՄԱԶ
(գզմազին, գզմաստ, գոզմազիճ, գոզմոս)
(գզմազին, գզմաստ, գոզմազիճ, գոզմոս)
«մոշ, կարմրան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gazmāzak
փոխատու լեզու՝ պ. gazmāzu
փոխատու լեզու՝ պ. gazmāzik
որի արմատն է gaz (այստեղից է գազ «մոշ, կարմրան». տե՛ս):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 548
Տե՛ս նաեւ
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆԻ
-ւոյ, -ւոց, -եաց
«գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uoinio- ` *uoino-)
կարող է յուրացված լինել միջերկրական կամ կովկասյան աղբյուրից. հարեւան սեմական ձեւերը հավանաբար հնդեւրոպականից են առնված. չկա հնդիրանականում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեգէն,
գինեհարիլ,
գինեմոլ,
գինեսէր,
գինըմպելիք,
գինըմպուք,
գինարբուք,
գինաւէտ,
գինեպան,
գինետուն,
գինեգործ,
գինեգործական,
գինեգործութիւն,
գինեվաճառ,
գինեվաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οινος
ալբ.
venë
լատ.
vinum
հ. սլ.
vino
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՇԱԿ
I
(-ի, -աց)
«գուշակ, գուշակութիւն անող, մատնիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gōšak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուշակել,
գ-գուշակել,
գուշակաւոր,
գուշակութիւն,
գարնանագուշակ,
նախագուշակ,
մահագուշակ,
կանխագուշակ,
բարեգուշակ,
չարագուշակ
Մատենագիտություն
H. ZAPh 265;
Աճ. ՀԱԲ 596
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈԳՈԱԼ
«կռալ, կռավել, գոգոալ (փորի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն. հմմտ. հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատին պատկանող բառերը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԱՍ
(գրատ, դրաստ, դրատ, դրաւտ)
««պատմուճան, վերարկու» (նաեւ «քող՞»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«փակել, ծածկել, պաշտպանել»
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k-
«փակել, ծածկել, պաշտպանել»
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծնել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բխեցնել հնդեւրոպական *uer- *uer-k- «փակել, ծածկել, պաշտպանել» (հմմտ. լիտվ. verti «քելել», լատվ. vert «քելել, կարել») կամ *uer- «պտտել, ծնել») արմատներից որեւէ մեկից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
verti
«քելել»
լատվ.
vert
«քելել, կարել»
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԴԵՒԻԼ
(-ել)
«դեսուդեն շարժվել, երերալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեդեւան,
դեդեւկոտ,
մատնադեդեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhūnōti, dhunati
«ցնցում է, դեսուդեն է շարժում»
հ. հնդկ.
dōdhavīti
«ուժեղ ցնցում է»
ալբ.
dej
«հարբեցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 438;
Աճ. ՀԱԲ 645
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՌՆ
(-ան, -րունք (եւ -եր-ք))
«չարիք, փորձանք, ոճիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
Աւելի քիչ հաւանական է կապը եղար, եղեր բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեռնաւոր,
եղեռնագործ,
եղեռնական,
եղեռնահամ,
մեծեղեռն,
եղեռնադատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι, ολεκω
«ոչնչացնել, կործանել»
խեթ.
hullai-
«հաղթել, պարտութեան մատնել, ոչնչացնել»
թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՍՊԱԿ
«մատնոցախոտ, մեղրբեր, բարձանձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ελελίσφακον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 17
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԶ
-ոյ, ուշ` -իւք
«երազ, քնատեսիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. rāz
«գաղտնիք»
փոխատու լեզու՝ ավ. razah-
«մենակություն, մեկուսացածություն»
Հավանական փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մատնանշված աղբյուրը իմաստով տարբեր է. հմմտ. մ. պ. rāz «գաղտնիք», այլեւ` ավ. razah- «մենակություն, մեկուսացածություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազական,
երազահան,
երազատես,
երազացոյց,
երազըմռնիան,
երազիլ,
երազանալ
Մատենագիտություն
AG 147;
ՀԱԲ 34
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՓ
(-ոյ)
«թեփ, բարակ կեղեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)/p(h)-
«սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tephu-)
բխեցումը հնդեւրոպական *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» արմատից` *tephu > թեփ. Այս ստուգաբանութեամբ թափ եւ թեփ արմատները ստուգաբանօրեն կապուած են, բայց իմաստով հեռու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեփուկ,
թեփոտ,
թեփոտել,
թեփակեր,
թեփակալել,
թեփահանել,
թեփամորթ,
թեփոտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիգ.
stapul
«ատամնածայր»
հ. հնդկ.
stabd/a
«ամուր, պինդ»
հ. իսլ.
stapi
«բարձր սեպաժայռ»
հ. վ. գ.
stambal
«կտոր, բեկոր»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։