Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՍԱԼ
«խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'-
«հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'-
«հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական,
չանսացութիւն,
չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 64, սյունակ 1
ԱՇԽԷՏ
«աշխետ, շիկակարմիր, հրագոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. xšaēta-
Իրանական փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխետաձի,
աշխետութիւն,
աշխետանալ
Մատենագիտություն
H. AG 101;
Աճ. ՀԱԲ 219
Էջ 65, սյունակ 1
ԱՇՈԳԻ
(ոշոգի, ուշոգի)
«առանձին, հատուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āšōγ (ušōγ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաշոգ,
առոշոգի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 220
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌ
I
(նախդիր եւ նախածանց)
«մոտ, դեպի, կողքին, համար, փոխարեն, (հունարեն՝ πρός)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
արմատից: Հին կազմություն է առաջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուկ,
առանձին,
առողջ,
առընթեր,
առաւել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρός
հուն.
πόρσω
հուն.
πόρρω
«առաջ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌԱՍՊԵԼ
«ավանդություն, զրույց, լեգենդ, առակ, առած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spel-
«արտահայտիչ խոսել»
Կազմված է առ- նախածանցով` առանձին չգործածված *(ա)սպել արմատից, որ ծագում է բնիկ հնդեւրոպական *spel- «արտահայտիչ խոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասպելիք,
ռասպելական,
առասպելաբան,
առասպելանուն,
առասպելախօս,
առասպելապատիր,
առասպելարկու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
spill
«պատմություն, ասք, զրույց, առասպել, առակ»
հ. անգլ.
spell
«պատմություն, խոսք, քարոզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 73, սյունակ 1
ԱՌԱՒՏ
(-ի, -ից, -ու)
«առավոտ, օրվա սկիզբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով
Կազմված է հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից` առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով: Անհավանական է Աղայանի վարկածը (ԲՍՀ 26-27) առ-ի հնդեւրոպական *sau-el- «արեգակ» ձեւի *sau- տարբերակից ծագելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւօտանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έως
լատ.
aurora
«արշալույս»
<*ausōsā
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՅԳ
(առոգ, առուգ, ոռոգ)
«առույգ, աշխույժ, կայտառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ոյժ
Կազմված է առ- նախածանցով՝ առանձին չհանդիպող ոյժ արմատից, որը իրանական ծագման ոյժ արմատի տարբերակն է (գ/ժ հերթագայությունը հատուկ է իրանական լեզուներին)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոյգաբարձ,
առոյգանալ,
առոյգութիւն,
առոյգազաւակ,
առոզանալ,
առոզանձն,
առոզավարժ,
առոզութիւն,
առուզանալ,
առուգութիւն,
առոգագոյն,
ոռոզանալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍԼԱՆՃ
«ձիածետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. aslanj
Էջ 78, սյունակ 1
ԱՍՊ-
(բաղադրութիւնների կազմում)
«ձի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ աւ. aspa
փոխատու լեզու՝ պ. asb
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
aspa
պ.
asb
Մատենագիտություն
H. AG 108;
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 78, սյունակ 1
ԱՍՊԱԶԷՆ
(-ի, -աց)
(ասպիզէն)
«ձիու հանդերձանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. asp
«ձի»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zēn
«զէն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` մ. պ. asp > հայ. ասպ- «ձի» եւ zēn > հայ. զէն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապազինել
Մատենագիտություն
H. AG 108;
Աճ. ՀԱԲ 270
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։