Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 51 բառահոդված (էջ 2/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՆ -ոյ «թռչնի բույն, որջ, հյուղակ, խրճիթ, ծակ, խորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, բարգավաճել, լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունիկ, բունել, բունանալ, բունաւորիլ, բունկեն, մեղուաբոյն, ուղղաբոյն, սաղմարբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bun
«հովվական հյուղակ»
իլլիր.
Βουννος
«տեղանուն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 147
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՍԻ ԱՆԴԱՐՈՒ «մի բույս, հովվի բիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. barsiyāndūru
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀԱՒՈՐ(ԱԿ) (-ի, -աց) «գահավորակ, բազմոց, պատգարակ, հովանիով մահճակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. gah-var(-ak)
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 125; Աճ. ՀԱԲ 503
Տե՛ս նաեւ
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԱԶԱՍՏ (գելազաստ) «արու ձի, հովատակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բարդութիւն՝ գել- (գեղ-) (գելուլ) եւ ազատ բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՍՏԱՆ «պատսպարան, ապահով տեղ» (բբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος
«պահապան»
արա
ωρα
«պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr
«ուշադիր»
հ. անգլ.
warian
«պահպանել»
հ. վ. գ.
wart
«պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂՏ (գողկ) ««մահիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis)
«հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη
«զամբյուղ»
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՊ (-ի, -աց) «դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dheya- «տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ, դեպուդեպ, դեպուղիղ, դիպուն, դիպան, դիպատրութիւն, դիպիլ, դիպող, դիպուկ, դիպադէպ, ինքնադէպ, բարեդէպ, հանդէպ, հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՈԴԱՆ «արմավ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ըստ Աճառյանի՝ թերեւս ՀԳԲ-ի քստան խուրմա «մի տեսակ արմավ» բառահոդվածից քստան > դստան > դոդան > դողան ճանապարհով առաջացած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 676-677
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼՈՎԱ (ելովէ, ելոյի, ելոյէ) ««աստված, Եհովա» (բբ.)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. elōha
եբր. elōha բառի տառադարձումն է` նշված իբրեւ եբր. բառ
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՆՁ (-ու) (ինձ, ինճ, ունձ, ուձ) «կատուազգի գիշատիչ կենդանի, հովազ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *simgh-
հայ-հնդկական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձենի, ընձուղտ, ընձախոտ, ուղտինձ, ընձառիւծ, ընձենատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sinhá
«առյուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 450; Աճ. ՀԱԲ 243