Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՍԱՄ
(-ի, -աց)
«վանդականդաղեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *kolə-
«հյուսել»
*kh-ով ձեւ
Թերեւս կրկնաւոր խաղ արմատից, որ հազիվ թե կարելի լինի կապել հնդեւրոպական *kolə- «հիւսել» արմատի *kh-ով ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղխամետայ
Էջ 360, սյունակ 1
ԾԱՌ
(-ոյ, -աւք)
«ծառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers-
«ոլորել, ծռել, ճյուղերից, թփերից հյուսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'rso-)
ոլորել, ծռել, ճիւղերից, թփերից հիւսել» (ծառ < g'rso-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառանալ,
ծառացուցանել,
ծառատունկ,
ծառաստան,
ծառազարդար,
ծառավերաց,
մեծածառ,
քաջածառ,
խտածառ,
ծառախիտ,
ծառածածկ,
ծառուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. (կրետ.)
γαρρα
«ցուպ, գավազան»
հուն.
γερρον
«ճյուղերից հյուսված բան»
հ. իսլ.
kjarr
«թփուտ, թավուտ, մացառուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 446;
Pok. IEW 392
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆ
I
«պտոյտ, շրջան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարաւոր է կապը գերմ. եւ սլավ. gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել» արմատի հետ, եթե ենթադրենք *gen-gh` *-gh աճականով կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
gengh-
«պտտել, ոլորել, հիւսել»
սլավ.
gengh-
«պտտել, ոլորել, հիւսել»
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՐ
I
(-ոյ, -ի, -ից)
«թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«միավորել, հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goro-)
o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարան,
կարկատել,
կարկատան,
կարկատումն,
խորանակար,
կաշկակար,
մանրակարկատ,
խրամակարկատ,
հատակարկատ,
կարոտել,
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω
«հավաքել»
լատ.
grex, -gis
«հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas
«խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste
«վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno)
«թել»
հ. հնդկ.
gárta
«մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr
«պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm
«հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος
«հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԹՈՒԹ
«բարակ հիւսուածք» եւ «թոյլ (?)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Երկրորդ («թոյլ») իմաստի դեպքում, թերեւս, կցելի է կթիլ բային։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1
ՀԵՍԿ
(-ոյ)
«հիւսուած բան, ոտքի փաթաթան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek-
«բուրդ գզել, պոկել»
հմմտ. հայ. ասր «բուրդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետկի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ասր
«բուրդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԷՆ
II
«հինվածք, հենք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pen-
«ձգել, մանել, հյուսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-(d)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնուլ,
հինուլ,
հինուած
Մատենագիտություն
H. AG 466;
Աճ. ՀԱԲ 91
Տե՛ս նաեւ
Էջ 462, սյունակ 1
ՀԻՒՍ
I
(-ի, -ից, նաեւ -ոյ)
(հեւս, հես, հուս, յօս)
«մազահիւս, մազահիւսուածք, հիւսուածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek-
«բուրդ գզել, պոկել»
Հեսկ բառի հետ միասին հիւս (հեւս) ձեւը կարող է ծագել *pek-t- > *pet-k- դրափոխութեամբ կամ -ւ-ի հաւելումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսել,
հիւսածոյ,
հիւսակ,
հիւսեակ,
հիւսկէն,
հիւսումն,
բազմահիւս,
եռահիւս,
հեսուլ,
հիսուլ,
յուսանել,
յօսել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ասոր.
—
հայերեն
հեսկ
լատ.
pecto
հ. վ. գ.
fehtan
«սանրել»
Էջ 462, սյունակ 1
ՀԻՒՍ
II
(-ոյ)
(հոսի, հոս, հոսին, ուսի, ուսին)
«ձեան հիւս, լեռներից ցած իջնող ձիւնազանգուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Թերեւս կապ ունի հիւս «մազահիւս» բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 462, սյունակ 1
ՀԻՒՍԻՍ
(-ոյ)
(հիւիս, հիւսիւսի, հիւսիս, հիւսիւի, հւսւս)
«հիւսիս, հիւսիսակողմ, հիւսիսային քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seuke
հ.-ե. արմատ՝ *kiio-
«հակառակ կողմում ընկած»
կապակցութիւնից՝ ի հակադրութիւն հարաւ-ի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսիսանալ,
հիւսիսակողմ,
հիւսիսափայլ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։