Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
I
(-ու, ոււ` նաեւ -ի, -ից, -ոյ)
«գահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ ավ. gaδu
փոխատու լեզու՝ հ. պ. gānu
փոխատու լեզու՝ պ. gāh
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. gaδu, հ. պ. gānu, պրթ., մ. պ. (ննբ), պ. gāh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահագլուխ,
գահակ,
գահերէց,
գահակալ,
գահոյք,
նախագահ,
յառաջագահ-ք,
բարձրագահ,
մեծագահ,
գահազուրկ,
գահաժառանգ,
գահընկեց
Մատենագիտություն
H. AG 125;
Աճ. ՀԱԲ 502;
Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
II
(ուշ՝ -ի, -ից)
«բարձր տեղ, դար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
իրանական աղբյուրից, նույնը նախորդի հետ. մինչդեռ իրանական բառերը նշանակում են ոչ միայն «աթոռ», այլեւ առաջին հերթին՝ «տեղ, վայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահավէժ,
գահինք,
գահաւանդակ,
գահավիժօրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆԳՈՒՐ
«ոլորուն, խուճուճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ue(n)k-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *unk-ur-o-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգ(ու)րագեղ,
գանգրահեր,
գանգրաձեւ,
քաջագանգուր,
թագագանգուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vanka-vānkara-
«գետաւոր»
հ. անգլ.
wōh
«ծուռ, ոլորուն, շրջված»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՒԱԶԱՆ
(-ի, -աց)
«անասուն քշելու փայտ, ծեծելու փայտ, ծեծ, հարված, ցուպ, գավազան, ճյուղ, ոստ, ցեղ, զարմ, տոհմաբանական ցուցակ, բեմ, ծիածանի գունաշերտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gavāzan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւազանակիր,
գաւազանաբոյխ,
գաւազանահերձ,
գաւազանահմայութիւն,
գաւազանաձեւ,
գաւազանաւոր,
գաւազանել,
գաւազաներգութիւն,
գաւազանագիրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
gavza
պ.
gāvzana
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՐ
(-ոյ)
«տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, քերել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել,
գրիչ,
գրագետ,
գրագիր,
գրաձեւ,
գրեղեն,
գրապան,
գրչություն,
արագագիր,
메հենագիրք,
որդեգիր,
բնագիր,
գեղագրել,
նշանագիր,
համագրել,
ձեռագիր,
երկաթագիր,
տարագիր,
գրադարան,
գրախանութ,
գրականագետ,
գրամանաչ,
գրասենեակ,
գրավաճառ,
գրատուն,
գրչածայր,
գրչակոթ,
գրչահատ,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
բողոքագիր,
անդորրագիր,
վաւերագիր,
տպագիր,
բեւեռագիր,
սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գերծուկ
պրուս.
zedo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
zota
«փորփրել»
հ. հնդկ.
vrháti
«շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ.
vrscati
«քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ.
writs
«գիծ»
հ. անգլ.
writ
«գիր»
հ. անգլ.
wrītan
«գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561;
Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
I
(բրբ. *գոռոճ < կոռոճ)
«գանգուր, գանգրահեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *u(ē)rong'h)
*r > n - սաստկական անցմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *uer-g'h-
«պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել»
աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *u(ē)rong'h (> գոռոճ > գոռոզ *r > n - սաստկական անցմամբ) *uer- «պտտել, ծռել» (աճականով` *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել») արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wrengan
«ոլորել, սեղմել»
հ. իսլ.
rangr
հ. շվեդ.
wranger
«ծուռ, շրջված»
դան.
wringle
«ոլորել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՆԻԿ
(-ի)
«եղջերափուշ, ալաժահրի, եղինջ, վատ, դժնդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duž(i)nik
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
dūžna
«մեղու, խայթոց, կնճիթ»
պ.
dūžīna
«հերյուն, բիզ»
պ.
dižīna
«հերյուն, բիզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
I
(-ոյ)
«դիակ, շաղիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«անհետանալ, մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhuīto-/*dhuēi-)
հիմքից, որ գալիս է արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիտապաստ,
դի(ա)թաւալ,
դիազերծ,
դիակալ,
դիակապուտ,
դիահանք,
դիակն,
դիազննություն,
դիակառք,
դիահերձել,
դիահերձում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dīth
«վերջ, մահ»
հ. անգլ.
dwīnan
«հանել, անհետանալ»
լիտվ.
dīsti
«հանգչել, մարել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666;
Pok. IEW 261
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԼԻՍՏ
«հունական մի տիտղոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն.
փոխատու լեզու՝ լատ. illustris
«լուսավոր, լուսապայծառ»
հունարենից, որ իր հերթին փոխառված է լատիներենից: Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 10)` նույնն է եղուստր-ի հետ. այս դեպքում ծագում է հուն. < լատ. illustris «լուսավոր, լուսապայծառ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելիստութիւն
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԾ
«խանգարված, ապականված, ավեր, տձեւ, անկերպարան, պակասավոր, վատ, շինձու, հերքում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-g-
«ոչնչացնել, փչացնել, ապականել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *el-)
որից, թերեւս՝ *el-g- «խեղճ, աղքատ, պակասավոր», *elk- «քաղցած, վատ»: Իմաստային առումով հեռու է հ.-ե. *selg- «արձակել, նետել, թափել» արմատը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղծ(ան)եմ,
եղծումն,
եղծանելի,
եղծագործ,
եղծագործեմ,
եղծական,
անեղծ,
անեղծական,
դյուրեղծ,
առեղծանել,
զեղծ(ան)ել,
զեղծիմ,
զեղծ(եց)ուցանեմ,
զեղծմութիւն,
շնորհազեղծ,
հայրազեղծ,
մարմնազեղծ,
ծայրազեղծ,
զեղծում,
զեղծարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι
«կործանել, ոչնչացնել, սպանել, քանդել. հեռացնել»
հուն.
ολεκω
«ոչնչացնել, կործանել»
բրետ.
ol
«պակասություն, կարիք»
մ. բրետ.
el
«պակասություն, կարիք»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։