Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 3178 բառահոդված (էջ 2/318)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՈՒՌ I «բուռ, ափ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՌ «դիրտ. թարախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՐԱԿԷԶ (ագրա գեւ) «խոզատանձ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԴՈՆՄՈՅ ««պարզ բառ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը հայտնի չէ։ Ամալյանի (ԲՀ 345) ենթադրած հուն. աղբյուրը ձեւով շատ հեռու է. -մոյ բաղադրիչը ֆրանս. mot «բառ» բառը չէ՞։
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱԶԵԼ («չորացնել») (-իլ «չորանալ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *azg'h-) *g'h- աճականի համար
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ազ- արմատի կրկնությամբ՝ *azg'h-ից (*as- «վառ(վ)ել»։ *g'h- աճականի համար հմմտ. գոթ. azgo (*azgōn) «մոխիր» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։ Սխալ է «ատամբ» մեկնությունը՝ փոխանակ «ցամաք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազազուն, ազազանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
azgo (*azgōn)
«մոխիր»
հուն.
άζω (<*az-diō)
«այրել, չորացնել»
լատ.
āreō
«չոր լինել»
բոխ. Ս
āsu
«չորացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82; Pok. IEW 69; Solta D. St. 238-239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱԶՈՒ «մի տեսակ թունավոր բույս, carpesium L.»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է։ Հազիվ թե կապ ունենա ազազել «չորացնել» բայի հետ։
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱՐԻԴԻ (իզարիդայ) «մի բույս՝ բուլղուլա (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է։ Կապ ունի՞ արաբ. zar' «մի բույս» բառի հետ։
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԳԱԲՈՆ «սատանա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարաւոր է եբրայական աղբիւր:
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴ (աստ) «լուր, տեղեկութիւն, զգացողութիւն, ազդեցութիւն, ազդեցիկութիւն, կարողութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *past «ամուր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. azdā
փոխատու լեզու՝ պրթ. azd
փոխատու լեզու՝ մ. պ. azd
թերեւս աստ գրութեամբ ձեւերը ծագմամբ տարբեր են ազդ-ով ձեւերից եւ ծագումն են հ.-ե. *past «ամուր» արմատից, որից նաեւ հայ. հաստ «ամուր. հաստ» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազդել, ազդարար, ազդելի, ազդոյ, աստոյ, ազդու, աստու, աստետր, աստի(ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր» կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142