Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԾՈՒԽ
(ածուղ, անճող), -ոյ
«ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo-
«ածուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ,
ածղանամ,
ածխակէզ,
քարածուխ,
ածխագործ,
ածխանոց,
ածխավաճառ,
ածխահանք,
ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angāra
հ. հնդկ.
angiṣṭ
պրուս.
—
լիտվ.
anglis
սլավ.
agli
«ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412;
Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԿԱՆ
(ակքան, աքցան, այլեւ ակաթբագիկ)
«բորկոտնիմ (մի փուշ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Աճ. ՀԱԲ 1, 105 (միայն ակաթբագիկ -ի համար)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԻՏՐԱՓՈՆ
«՞»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄκυρος
«անիրավազոր, անվավեր»
փոխատու լեզու՝ հուն. -φόρος
«-բեր»
հմմտ. հուն. ἄκυρος «անիրավազոր, անվավեր» (՞) եւ -φόρος «-բեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿՆ
(հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ)
«աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-)
ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-)
երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել,
յականել,
զականել,
ականողիք,
ականատես,
ականաւոր,
ականի,
միականի,
ակնհար,
ակնածու,
ակնահաճոյ,
ակնակայիճ,
ակնարկել,
ակնդի,
ակնիտ,
ակնկոր,
զիջակն,
խայտակն,
կորակնել,
չարակն,
ակնկալութիւն,
անակնկալ,
ակնահաւատ,
ակնանմամ,
ականոց,
ականատ,
ակնատ,
աղբերակն,
ակնաղբիւր,
ականակապ,
ականակերպ,
ականակիտ,
ակնագործ,
ականագոյն,
ոսկեակն,
ակնապիշ,
ակնաբոյժ,
ակնաբուժութիւն,
ակնոց,
ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413;
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 32, սյունակ 1
ԱՀԱ
««ահա՛, ահավասիկ» (ցուցական բառ)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահաւադիկ,
ահաւանիկ,
ահաւասիկ,
աւաս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 113
Էջ 32, սյունակ 1
ԱՀԱՆԳ
-ից
«նպատակ, մտադրություն, համաձայնություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական āhang
իրանական աղբյուրից` պրս. āhang
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 113
Էջ 32, սյունակ 1
ԱՀԵՔԵԼ
««համոբել կամ ծխրել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 32, սյունակ 1
ԱՂ
(ալ-), -ի, -ից
«աղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal-
«աղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sal-, *sali-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *sal-, *sali- «աղ» արմատից. հմմտ. հնդկ. sal-ilá «աղոտ», հուն. αλς, լատ. sal, ռուս. соль, «աղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաջուր,
անաղ,
անալի,
ալանահամ,
աղկեր,
յաղել,
աղահար,
աղահատ,
աղի,
աղութիւն,
աղադել,
աղաղող,
աղիկ,
աղուհաց,
աղուհացք,
աղդմի,
աղապետ,
աղպետ,
աղարտ,
աղարտել,
աղու,
աղուտամագ,
աղուանալ,
աղուաղ,
աղաւաղ,
աղվաղ,
աղաղ,
աւաղաղ,
աղուդ-մաղուդ,
աղուտոր,
աղուտորութիւն,
աղէկ,
աղուեակ,
աղածրի,
աղարծի,
աղեբար,
աղալեզու,
աղեգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
sal-ilá
«աղոտ»
հուն.
αλς
«աղ»
լատ.
sal
«աղ»
ռուս.
соль
«աղ»
Մատենագիտություն
H. AG 414;
Աճ. ՀԱԲ 116;
Pok. 878
Տե՛ս նաեւ
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԲԱՄԱՐ
(բբ)
«բազմաստեղք, բույլ»
(համաստեղություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԽԻՆ
(-ի, -աց, -անց, -այց, -եաց)
«աղախին, կին ծառա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կասկածելի են համեմատությունները ակկադ. alāhinnu(m) «ջրաղացպան» (< խուռ.) եւ ուրարտ. alahhi «տիրային» բառերի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը աղխ «ցեղ, զարմ, ժողովուրդ» բառի հետ, որ սեմական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղախնութիւն,
աղախնել,
աղախնայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāhinnu(m)
«ջրաղացպան»
խուռ.
ուրարտ.
alahhi
«տիրային»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։