Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԼՈՒԹԵԼ
(զլութելի ձեւում)
«կծել, կծոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leu-
«կտրել, լուծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *լութ)
*-th աճականով
Կազմված է գ- նախածանցով՝ ինչ-որ *լութ արմատից, որ հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *leu- «կտրել, լուծել» արմատից՝ *-th աճականով։
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՐ
(թոյր), -ոյ
«թուր, սուր (զենք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ,
թրածեծ,
կիսաթուր,
թրաձեւ,
թրաձուկ,
թրամարտ,
թրամերկ,
թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τείρω
«մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն.
τορέω
«ծակել, կտրել»
հուն.
τόρος
«դուր»
լատ.
terō
«տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս.
тереть
«տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԹԻԼ
«թուլանալ, թմրել, վհատվել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leg-
«թույլ, հոգնած լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leg-to-)
> լեթ
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *klet-)
> լեթ
Կասկածելի է կապը *(s)leg- «թույլ, հոգնած լինել» արմատի հետ (*leg-to->լեթ)։ Հազիվ թե կապ ունենա նաեւ հնդեւրոպական *kel- «խփել, կտրել» արմատի հետ՝ *klet->լեթ (°)
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԽԵԼ
«ջարդել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *klekh-)
*kel- «խփել, կտրել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klekh-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել, կտրել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՍՈՒԼ
(ուշ՝ լոսել)
«մանրել, փշրել, փոշիացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *klek-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *klek-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)։ Աճառյանը բխեցնում է *kleik- «սեղմել, ճնշել, ճզմել» արմատից՝ ենթադրելով զուգահեռ *klek- ձեւ։ Հնչյունապես եւ իմաստով անհավանական է կապը հնդեւրոպական *lēk-/*lak- «պատռել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեսած,
լեսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276
Տե՛ս նաեւ
Էջ 298, սյունակ 1
ԼԽՏԵԼ
«քարը տաշել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լխտել «ջարդել, փշրել» արմատի հետ. էլ ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *klikh- հիմքից՝ *skel- «կտրել» արմատից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԼԱՄ
I
(հալամ)
«անասունի չորացած գանգ, գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khǝlomo- (՞))
ըստ Բուզգեի՝ կասկածով: Քիչ հավանական է հա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալամովին,
անխալամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
skalli
«ճաղատ գլուխ»
շվեդ.
skulle
«գանգ»
հայ.
խել-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 309, սյունակ 1
ԽԱԼԱՄ
II
«ուռք, սրնքոսկր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khə̆lomo-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
սկալմոս
«թիակալ»
լիտվ.
kelmas
«կոճղ»
հ. անգլ.
sculdor
«ուս»
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽԻՃ
««մանր» (կտորտանք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)eid-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khidio-)
կրկնավոր խիծ < *khidio- ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chita
«կտրված»
հուն.
σχιδαξ
«տաշեղ»
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱԽ
II
«կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդեոք խաղախ «նավ, նավակ» բառի հետ, եթե սա բուն նշանակում է «տկալաստ» եւ ունեցել է «կաշի, անմագ կաշի, տիկ» իմաստները: Ավելի քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. իսլ. skjall «կաշի» բառի հետ, որ բխեցնում են հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (*khl- կամ *khol- >խաղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղախորդ,
նորխաղախորդարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
kelek
«մագաղաթ եւ տիկ»
հ. իսլ.
skjall
«կաշի»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։