Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 79, սյունակ 1
ԱՍՏ
I
«այստեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o-
(անմիջական նախաձեւ՝ *u-)
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծագման -ս- արմատից (<*k'o-) ա- նախամասնիկով եւ -տ- վերջամասնիկով, որոնք առկա են նաեւ անդ բառի մէջ (դ-ն ձայնեղացել է ռնգայինից յետոյ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստանաւր,
աստէն,
աստի,
աստուստ,
աստի-ք,
աստանդել,
աստանդութիւն,
աստանդական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳ
III
«ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkw-
արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ,
արգանտ,
արգանդախեղդ,
արգանդակից,
արգանդային,
արգանդաբերան,
արգահատել,
արգահատանք,
արգահատելի,
արգահատութիւն,
անարգահատելի,
յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
arffed
«ծոց, գիրկ»
<*arpet
զանդ.
arcuinn
«կովի ստինք»
հուն.
ὀρύα
«աղիք»
լատ.
arvina
«ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄՈՒԿՆ
(-ան)
(արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց)
«արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-)
-ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ,
արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
īrmá-
«ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ.
arəma-
«թեւ, ձեռք»
լատ.
armus
«նախաբազուկ»
գոթ.
arms
հ. վ. գ.
arm
«թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 329
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՌ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց)
««խոշոր եղջերաւոր անասուն, տաւար» (բրբ. «ջահել եզ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *er(i)-
«եղջերաւոր անասուն (այծ, ոչխար, կով, այծյամ)»
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«ծնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pr-tiat-)
Կապ ունի՞ *er(i)- «եղջերաւոր անասուն (այծ, ոչխար, կով, այծյամ)» արմատի հետ, որտեղից թերեւս ծագում են էրինջ, ալոջ բառերը: Կասկածելի է կապը նաեւ *per- «ծնել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. որթ (հորթ) բառը (*pr-tiat- > առ ՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջառեանց,
արջառաջիլ,
արջառամահ,
արջառակաչի
Մատենագիտություն
Pok. IEW 326
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՍՊ(Ն)
(առջասպ)
«քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ»
(քիմիական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu-
«մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos-
«մթություն»
փոխատու լեզու՝ իրան.
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ,
արջասպնագոյն,
արջասպախառն,
արջասպային,
արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
arjakela, arjioka
«արջնդեղ»
չեչ.
arzi
«սեւ»
ինգ.
arzi
«սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336;
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԻ(Կ)
(արտիկ)
«վայրի ոչխար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«այծ, ոչխար, կով, այծյամ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *r-d-)
-իկ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
որոջ
հուն.
ερυρος
«ուլ»
լատ.
aries, -etis
«ոչխար»
ալբան.
erislian
«գառ»
Էջ 103, սյունակ 1
ԱՒՇ
I
(օշ)
«երանի, երանի թէ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, ցանկանալ, նպաստել»
*-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել»
թերեւս նաեւ
Էջ 106, սյունակ 1
ԱՔ
-ի, -ից
«ոտք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հյուսիսկովկասյան
փոխառություն հյուսիսկովկասյան աղբյուրից: «ոտքը հասնող զգեստ» (աքական բառի համար):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքացի,
աքացել,
աքացելի,
աքեացք,
աքացիք,
աքացանի,
աք(ա)ցոտել,
աքսոտի,
աքսել,
աքհան,
շնակաքի,
քառաքեաց,
աք(ո)նմեջ,
առաքել,
աքական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արջ.
ak
բաբ.
akz
բաբ.
agg
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368;
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 107, սյունակ 1
ԱՔՑԱՆ
(աքցան, ագցան)
«աքցան (գործիք)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
տինդ.
kuly
լակ.
կъաьցլա
ագուլ.
կսց-կսեց
բաթ.
կъացցար
«աքցան»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 610
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԷՃ
(-ի, -աց)
(բէջ)
«թիկունք, կռնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. beji
«ուսոսկր»
փոխատու լեզու՝ չեչ.-ինգ. buk
«մեջք, թիկունք»
կովկասյան աղբյուրից՝ վրաց. beji «ուսոսկր» (Աճառյանը, ՀԱԲ 1, 446 համարում է հայերենից փոխառյալ), այլեւ, թերեւս, չեչ.-ինգ. buk «մեջք, թիկունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 446
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։