Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՆ
«մի տեսակ կլոր հաց, ճարտարապետական մի զարդ, պաքսիմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhōnā-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhōnā- հիմքից։ կասկածելի է, որ հ.-ե. ō-ն չի դառնում ու, մանավանդ ռնգայինի մոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhānā-
«(հացա)հատիկ»
բոխ.
tāno
«հացահատիկ»
լիտվ.
dúona
«հաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679
Էջ 297, սյունակ 1
ԼԻԿՆ
(-կան)
«կլոր մանրադրամ (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈԼ
«գլանաձեւ, խողովակաձեւ, կլոր, ամորձի»
(բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
լող «գլան» արմատի տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոլակ,
լոլաճ,
լոլիկ,
լոլոզ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԵԼ
«մաղել, զտել, կլոր շարժումով հացահատիկի աղբը մաղի մեջտեղում հավաքել եւ հանել»
(գյուղատնտեսություն)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teuə-
«մաղել, զտել»
թերեւս ծ/թ հերթագայութեամբ կապուած է հնդեւրոպական արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
titau
«մաղ, քամհար»
հուն.
σαω
«մաղել»
հուն.
τω
«մաղել»
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼ
II
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի)
«կալ, կալսելու տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ,
կալոտի,
կալատեղ,
կալապետ,
կալսել,
կալածեւ,
կալամէջ,
կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala
«կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱԿՈՒՂ
(-ոյ)
«փափուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gag-
«կլոր բան, գունդ»
եւ *-ul ածանց
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, կլոր բան»
կրկնաւոր կազմութիւն
Կամ կրկնաւոր կազմութիւն (մամուլ, մամուռ տիպի), կամ ինչ-որ *կակ- արմատից -ուղ ածանցով կազմութիւն։ Երկու դէպքում էլ հնարաւոր է կապը «ուռչել, կլոր ուռուցք, կլոր» գաղափարի հետ, եւ պէտք է ենթադրել կամ հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» եւ *-ul ածանց, կամ *gel- «գնդ(վ)ել, կլոր բան» արմատից կրկնաւոր կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակղել,
կակղանալ,
կակղամիտ,
կակղոտ,
կակղութիւն,
կակղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
cicel, cycel
«փոքր կարկանդակ»
հուն.
γαγγλία
«ուռուցք»
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՂ
II
«կոճղէզ, գնդարմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gol-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *gol-` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաբոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gula
«գունդ, գնդակ»
լատ.
galla
«գխտոր»
հոլ.
kal
«կորիզ (խնձորի, տանձի)»
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՃ
I
(կայճ), -ի, -ից
«քաղիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gag-
«կլոր բան, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gagio-)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. kača
«գլխի մազ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ (*gagio- > կաճ՞) կամ փոխառություն լինի իրանական աղբյուրից (հմմտ. հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճակուռ,
կճակուռ,
կաճեայ,
կաճեղիպակ,
այծենակաճ
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԹ
«ամանի կոթ, ունկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *guet-
«ուռուցք, կլոր բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gunt-)
ոճականով՝ *gunt- > կանթ՞
Ակնհայտ է նմանությունը կոթ բառին, բայց սրա ծագումն անհայտ է: Քիչ հավանական է վերջինիս կապը հնդեւրոպական *guet- «ուռուցք, կլոր բան» արմատի հետ (համապատասխան ոճականով՝ *gunt- > կանթ՞):
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՃՈՒԽ
(կանջուխ), -ոյ
«գավազան, ցուպ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գնդված»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-)
*gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλος
«կլոր, գնդաձեւ»
հուն.
γογγύλις
«շաղգամ»
լիտվ.
gungul-s
«գունդ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։