Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱՄ
(ի խրամի)
«պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ,
խրամապահ,
խրամատ,
խրամատել,
խրամատութիւն,
խրամապատել,
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
schram
«ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 355, սյունակ 1
ԽՐՈՒԱՆԴԵԼ
«կարկատել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուանդիչ
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵԾ
«ծեծ, գան, թեփահանում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eg-
Աճառյանի վերականգնումը
փոխատու լեզու՝ վրացերեն seca
«ծեծում, թեփահանում»
Քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. հնդկ. jājā «կռվող, պայքարող», jājati «կռվում է, պայքարում է» ձեւերի հետ եւ հնդեւրոպական *g'eg- արմատի վերականգնումը, ինչպես անում է Աճ. (ՀԱԲ 2, 451)՝ ըստ Շեֆտելովիցի (չկա Pok. IEW եւ Mayrhofer KEWA)։ Բխեցնել քարթվելական (վրացերեն) աղբյուրից` seca «ծեծում, թեփահանում», եթե գոյութիւն չունի համատիպ արմատների հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեծել,
բրաձեծ,
գանաձեծ,
բրաձեծ,
կարկտաձեծ,
ճիւնաձեծ,
ողորաձեծ,
ծեծած,
ծեծան,
ծեծիչ,
ծեծիկ,
ծեծկանք,
ծեծկել,
ծեծկռիչ,
ծեծվռտիչ,
ծեծքել,
ծեծփայտ,
ծեծքար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451;
Pok. IEW None;
Mayrhofer KEWA None
Էջ 374, սյունակ 1
ԿԱԿԱՉ
I
(կակաջ)
«կարկաչ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակաչել,
կակաչին,
կակաչուն
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱԿՈՒՂ
(-ոյ)
«փափուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gag-
«կլոր բան, գունդ»
եւ *-ul ածանց
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, կլոր բան»
կրկնաւոր կազմութիւն
Կամ կրկնաւոր կազմութիւն (մամուլ, մամուռ տիպի), կամ ինչ-որ *կակ- արմատից -ուղ ածանցով կազմութիւն։ Երկու դէպքում էլ հնարաւոր է կապը «ուռչել, կլոր ուռուցք, կլոր» գաղափարի հետ, եւ պէտք է ենթադրել կամ հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» եւ *-ul ածանց, կամ *gel- «գնդ(վ)ել, կլոր բան» արմատից կրկնաւոր կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակղել,
կակղանալ,
կակղամիտ,
կակղոտ,
կակղութիւն,
կակղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
cicel, cycel
«փոքր կարկանդակ»
հուն.
γαγγλία
«ուռուցք»
Էջ 377, սյունակ 1
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԾ
(-ի, -ից)
«կայծ, խարույկ, կարկեհան, նռնաքար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhēi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēidi-)
*-d ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 506) հնարավոր է համարում բխեցնել հնդեւրոպական *gʷhēi- արմատի *gʷēi- հնարավոր տարբերակից` *-d ածականով (gʷēidi- > կայծ)։ Կասկածելի է նաեւ համեմատությունը *skāi-(d)- «լուսավոր» արմատից ծագող խայտ արմատի հետ` կ/խ հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայծակն,
կայծակել,
կայծքար,
կայծի,
կայծոռիկ,
կայծակ,
առկայծել,
եռանդնակայծակ,
կիծուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidrùs
հուն.
φαιδρός
«պայծառ, լուսավոր, զվարթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 383, սյունակ 1
Էջ 385, սյունակ 1
ԿԱՌ
I
«կառուցում, կանգնեցում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʰā-
«գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
բուն արմատական մասով կապված է կալ, կայ-, կանգ արմատների հետ եւ ծագում է *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» արմատից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
-կառել,
նաւակառել,
կառուած,
նաւակառու,
ոտնակառել,
կառուցանել,
կառուցումն,
կառոյց,
ակնակառոյց,
հաստակառոյց,
երկնակառոյց,
ինքնակառոյց,
կալակառոյց,
կանխակառոյց,
կառչիլ,
կարկառ,
կառակոյտ,
կարկառել,
քարակարկառ,
լեռնակարկառ,
խեցակարկառ
Էջ 387, սյունակ 1
ԿԱՍԿԱԾ
II
(կարկաժ, կաժ, արկաժ)
«մի բույս, malobathron»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Եթե կասլայ-ի սխալագրությունը չէ, ապա, թերեւս, կրկնավոր կազմություն է, որի ուղիղ ձեւը կարկաժ-ն է` կաժ արմատից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 534
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։