Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 98 բառահոդված (էջ 2/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԿԱՂ «աստղ կամ համաստեղութիւն» (աստղաբ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հունարեն άρκτος «արջ»
Մատենագիտություն
DELG 110
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼՈՒՏ «կաղին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ballūt
Հմմտ. շահպալուտ
Մատենագիտություն
H. AG 263; Աճ. ՀԱԲ 389
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱՓԱՐ ««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kal(a)pad
փոխատու լեզու՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել, գաղափարութիւն, նախագաղափար, նախագաղափարել, նախագաղափարութիւն, գաղափարաբանութիւն, գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354; Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԻՃԱԿ «կաղապար, օրինակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *daričak
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *daričak:
Մատենագիտություն
H. AG 137; Աճ. ՀԱԲ 638
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿ (-ի, -աց) (հին՝ թակն) «փայտ, մուրճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teg- «ձող, մահակ, կոպալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tǝg- (*tǝg-no-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակակոփ, բակնակոփի, բակաղ, բակաղակ, բակաղաղ, բակեղն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tignum (<*tegnum)
«շինափայտ, գերան»
հ. վ. գ.
stechho
«կոպալ, գաւազան. ցից»
հ. շվեդ.
staki
«ձող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142; Pok. IEW 1014
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁԿԱԼ (թնծկալ) «վնգստալ, կաղկանձել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ten «բնաձայնական»
Եթե բնաձայնական նոր կազմություն չէ, ապա թերեւս կապված է հնդեւրոպական *(s)ten բնաձայնական արմատի հետ, որտեղից` հայ. թնալ, թն(կ)թն(կ)ալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնծկթալ, թնծկտոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱՂՆԻՏ «կաղնշան, իշակաթնուկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՍՏ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «լաստանաւ, նաւի ողնաշար, մահճի տախտակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg՛(h)-/*ləg՛(h)- «ճյուղ, կաղնու թուփ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ləg՛da-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաստափայտ, լաստել, լաստակոտոր, լաստենի, լաստակ, տկալաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
lazdà
«փայտ, փայտի կտոր»
պրուս.
laxde
«կաղնու թուփ»
լեհ.
laska
«փայտի կտոր, գաւազան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՄԵԼ (լում) «ճմռել, շաղել, տրորել, կակղացնել, ծամել, կոխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lem- «մանրացնել, ջարդել, փշրել, փշրած, թույլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lom-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լմել, լմութիւն, լլմել, լումլումել, լուռմել, սղմել, լղմել, լմշտել, լմշտոց, դյուրալում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
lam (<*lom)
«կաղ»
հ. վ. գ.
luomi
«հոգնած, մեղմ»
պրուս.
limtwei
«ջարդել, կոտրել»
ռուս.
лом
«ջարդվածք»
ռուս.
ломать
«ջարդել, կոտրել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՏՔ «անդամալծկում, ջղաձգութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerd- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lord-sk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lord-sk- ` *lerd- «ծռել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գաել.
lurc
«կաղ ոտք»
գաել.
lorcach, lurcach
«կաղ» <*lord-sk
հուն.
λορδός
«կթուած»
հ. վ. գ.
lerz, lurc
«ձախ»
հ. անգլ.
lort
«ծուռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299