Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 30 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂԻԿ (-ան, -ոյ, -ի, -աց) «ծաղիկ, ծաղիկ, ծաղկախտ, գինու մաք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ol- (+ -իկ))
արմատից. հմմտ. հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղկել, ծաղկաբեր, ծաղկաբուխ, ծաղկալից, ծաղկաձեւ, ծաղկաքաղ, ծաղկեայ, ծաղկոց, ծաղկուտ, անծաղիկ, խնկածաղիկ, ծաղկաբոյր, ծաղկադարման, ծաղկազարդ, ծաղկահասակ, ծաղկահար, ծաղկակաղամբ, ծաղկաման, ծաղկանման, ծաղկենկար, ծաղկեփունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γελάω
«ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366; Ջահ. ՀԼՊ 125
Տե՛ս նաեւ
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂՐ (-ղու, ուշ՝ -ղեր) «ծիծաղ, ուրախություն, ծաղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ōl-ōr-)
հմմտ. հայ. ծաղ, հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղրել, ծաղրալից, ծաղրախառն, ծաղրածու, ծաղրական, ծաղրասեր, ծաղրերես, քաղցրածաղր, ծաղրանկար, ծաղրանկարիչ, ծաղրաթերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ծաղ
հուն.
γελάω
«ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366; Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆԱԿ -ի, -աց «խայտառակ(ութիւն)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծան- արմատից՝ -ակ վերջածանցով՝ «ճանաչել տալ, յայտնի դարձնել» իմաստային անցումով: Աւելի քիչ հաւանական է կապել ծաղ «ծաղր» արմատի հետ՝ ենթադրելով *l/*n հերթագայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանակել, ծանակութիւն, ծանականք, անծանակ, ծադանակակ, ծովածանակ
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԾԱՂ «ծիծաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'oig'l- «պայծառ, զվարթ շողալ» կրկնավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիծաղիլ, ծիծաղկոտ, ծիծաղական, ծիծաղանք, բազմածիծաղելի, ծիծաղուն, ծիծաղաշարժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ծաղ
հայ.
ծաղր
հուն.
γέλως
«ծիծաղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱԶ «կակազ, ընդհատախոս, բոթով»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gang-
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակազել, կակազոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
гугня
««կակազ»»
հ. հնդկ.
gúñjati
«բզզում է»
հ. հնդկ.
gañja
«արհամարհանք, ծաղր»
հուն.
γογγυζω
«բրթմնջալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ II (կատիկ), -ի, -աց «ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kalak «քաղաք»
փոխատու լեզու՝ պ. kada «տուն, բնակարան»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել, կատականք, կատակութիւն, խաղակատակ, այպանակատակ, հացկատակ, ծաղրակատակ, կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati
«ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏԿՏԵԼ «ծաղրել, նախատել, հանդիմանել»
Ստուգաբանություն ()
կտտել «չարչարել» բայի կրկնավոր ձեւը։
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՅ I «(ծաղրական) բացականչություն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայհոյել, հայհոյանք, հայհոյական, հայահոյ, հայհոյութիւն, անհայհոյաբար, անհայհոյ
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵԿԵԿԱԼ (-ել) «հեկեկալ, ծաղրել, հեգնել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
կրկնաւոր բնաձայնական կազմութիւն. հմմտ. հեծեծալ (հեծել)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեկեկանք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՆԳ(Ն) (հենք) «ծաղր, հեծուկ, հակառակութիւն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդեօք հեծուկ բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետ(ն)գնել, հենգնումն, հենգնական, հենգնի, հենգնաւոր, հեգնութիւն, հեգնական, հեգնաբար, հեգնանք, հեգնարեն
Տե՛ս նաեւ