Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 25 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻՆՋ (-ոյ, -ու) «էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ, երիժնակ, իգատերնջնակ, իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
(h)rind
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱԼ «խոշորանցք մաղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախալել, խախալամիտ, խախալտակել
Էջ 327, սյունակ 1 Էջ 327
ԽԵՏԵՐ «բեկոր, մնացորդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություն` խեշտերանք (հավաք.): Թերեւս կապ ունի բրբ. խշուր եւ խոշոր բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեշտերանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359, 395
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԺՈՌ «կոշտ, անհարթ, դաժան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
խոշոր բառի հնչյունիմաստային տարբերակն է։ Ենթաշերտային բառ կամ, թերեւս, պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։ Թերեւս կապված է նաեւ խլուրդ համիմաստ բառի հետ ժ/լ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոժոռադէմ, խոժոռիլ, խոժոռագեղ, խոժոռութիւն, խոժոռուտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐ (խոլոր) «խժոռ, խեթ (հայացքի մասին)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ենթաշերտային բառ, որ լ/ժ եւ լ/շ հերթագայություններով կապված է խժոռ եւ խոշոր բառերի հետ: Ավելի քիչ հավանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, ծուռ» արմատի հետ` *k>kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խեղ
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՇՈՐ (խաշար, խաշոր), -ի, -ից «կոշտ, անհարթ, հաստ, ցուրտ, սառն, մեծ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական-պատկերավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոշորավար, խոշորեցուցանել, խոշորութիւն, խոշորշի, անխոշոր, խոշորացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խոժոռ
խոժոռ
հայ.
խշուր
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇ III «խոշոր կտոր, կոճճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-)
հազիվ թե հնդեւրոպական *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՆՃԿՈՌ «խոշոր կտոր, կարծր ուռուցք»
Ստուգաբանություն ()
թերեւս կոճ-կոռ բարդությունից (տե՛ս կոճ եւ կոռ):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՎ (-ու) «կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou- «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կովակեր, կովկիթ, կովաշխաց, կովղիփաց, կովիդեայ, կով(ա)ծուծ, կովապահ, կովասունկ, կովարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gāva
«եզ, ցուլ»
հ. հնդկ.
gavī
«կով»
հուն.
βοῦς
«եզ, կով»
հ. շվեդ.
kō
«կով»
լատվ.
gùovs
«կով»
Մատենագիտություն
H. AG 461; Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՐԲ «մեծ-մեծ, խոշոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s) «հառել, սեւեռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g’hr-b-h-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ձառ
«կոշտ»
հայ.
ձար
«(կոշտ) մազ»
հ. հո.
garb
կիմր.
garw
«կոշտ»