Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 217, սյունակ 1
ԵՊԻ(Կ)ԼԻՏ-Ք
«խոնարհեցուցիչ»
((ԲՀ))
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. επικλίτος
(միացրած եպիկլինտ-ի հետ):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 28
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԱՍՏ
«ջրգողություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ»
զ- նախածանցով
կազմված է զ- նախածանցով *մաստ արմատից, որ կարող է գալ հնդեւրոպական *mad- «թաց, խոնավ» արմատից։ Այստեղից է նաեւ մաստ «ածիկ» բառը։
Մատենագիտություն
Զահ. ՀԼՊ 179
Տե՛ս նաեւ
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹ
(-ի, -ից)
(բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-)
«ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tang-
«շոշափել, ձեռք տալ, բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°))
արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ,
թաթահերձ,
թաթավան,
թաթուլ,
թաթոտ,
բանթուլ,
բանթախ,
բանթուխ,
բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων
«բռնող»
լատ.
tangō (tactum)
«շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian
«թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais
«փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՆ
«ապուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tā-
«հալել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tā-ni-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանիկ,
թանեփեաց,
թանահատ,
թանոտ,
շիլաթան,
ոսպնաթան,
խառնաթան,
թանապուր,
բազկաթան,
մածնաթան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թանալ
հ. անգլ.
dān
«խոնավ, թաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՆԱԼ
«թրջել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tā-
«հալել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tā-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանընկեցք,
թաց,
թացանալ,
թացութիւն,
անթաց,
արտասուաթաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թան
հ. անգլ.
dān-
«խոնավ, թաց»
հ. անգլ.
dīnan
«խոնավանալ, թացանալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 150-151
Էջ 261, սյունակ 1
ԹԱՒՆ
(թօն)
(թօն)
«անձրեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tap-
«թաթախել, խոնավություն, թացություն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tap-ni-)
Աճառյանը միացնում է թանալ բայի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
topiti
«սուզել, խեղդել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1056;
Աճ. ՀԱԲ 217
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՌ
II
«թաց, խոնավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թորել, թրել, թր-ջ-ել, թուրմ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել,
թրել,
թրջել,
թուրմ
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՐ
I
«հոսում, հոսք, հոսանք, կաթում, արցունք, աչքի ճպուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թրիք, թուրմ, թարախ, թուրջ, թոռ «թաց, խոնավ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել,
թորթորել,
թորթորումն,
արիւնաթոր,
արտասուաթոր,
մշտաթոր,
արտաթորիլ,
ցողաթորիլ,
թորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
stor
«քայքայում, նեխում»
բուլղ.
toro
«գոմաղբ, թրիք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō
«գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em
«վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti
«վերցնել»
հ. սլ.
imēti
«վերցնել, ունենալ»
ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՐՄԽՈՆՆԵԼ
(իրս խառնեալ՝ ՀԱԲ)
«խաշտեալ, խառնեալ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բացատրվող կապակցութիւնը եւ բացատրութիւնը աղավաղված են՝ հանդես գալով տարբեր ձեւերով։ Բոլոր դեպքերում էլ պետք է հանել արմատական բառերի շարքից։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։