Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
III
«ծիծ ուտելը, կաթով սնվելը, սնվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«ծծել, ծծեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē- կամ *dhī-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիել,
դիիլ,
դիանալ,
դիեցիկ,
դիասուն,
դիասնունդ,
դիեցումն,
կովադիաց,
ստնդիայ,
ստնդեաց,
ստնդիել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāya
«սնող, խնամող, հոգ տանող»
հ. հնդկ.
dhayas-
«ծծելը»
հայ.
դայեակ
<իրան.
հուն.
*θᾶομαι
«ծծել. ծիծ տալ. կթել»
ալբ.
djathε
«պանիր»
հ. իսլ.
dīa
«ծծել»
լատվ.
dēt
«ծծել»
ռուս.
доить
«կթել»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 668
Տե՛ս նաեւ
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՊԻՏՐՈՊՈՍ
(եպիտրայպոս)
«հոգաբարձու, խնամակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐπίτροπος
Մատենագիտություն
H. AG 349;
Աճ. ՀԱԲ 29
Էջ 231, սյունակ 1
ԶԱԿԱՃԱՆԵԼ
«տածել, բուժել, (բրբ.) սնուցել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս *ակնածանել = ակնածել «խնամել, հոգ տանել»` ն -ի անկումով (՞)
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՅՐԱԹՈՏ
«խնամի, ազգական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 335, սյունակ 1
ԽՆԱՄ
(-ոյ)
«խնամք, հոգատարություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«ջանալ, ձգտել, շտապել»
հ.-ե. արմատ՝ *kʷenth-
«տառապել, համբերել, հանդուրժել»
*k > *kh անցումով
Ակնհայտորեն կապված է խնայ- «խնայում» արմատի հետ, որի ծագումը նույնպես անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական արմատներից մեկի հետ` *k>*kh անցումով: Խնամ/խնայ արմատների մ/յ հերթագայությունը ցույց է տալիս հայերենից տարբեր աղբյուր:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնամել,
խնամոտ,
խնամարկել,
խնամատարություն,
խնամակալ,
խնամագութ,
խնամած,
խնամի,
խնամունի,
խնամություն,
խնամենալ,
խնամեխոս,
բարեխնամություն,
բազմախնամ,
ժողովրդախնամ,
նախախնամություն,
վերնախնամ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 335, սյունակ 1
ԽՆԱՅ-
«խնայել, գթալ, ներել»
Ստուգաբանություն ()
Ստուգաբանորեն կապված է խնամ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնայել,
անխնայել,
խնայութիւն,
անխնայութիւն,
խնայումն,
խնայկոտ,
անխնայ,
անխնայութիւն,
անխնայապէս,
անխնայաբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼՈՒԼ
(-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ)
«բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք,
կալական,
կալանաւոր,
ակնկալել,
ակնկալութիւն,
ոխակալ,
ձերբակալ,
ժուժկալ,
խնամակալ,
բռնակալ,
երախակալ,
ինքնակալ,
թագակալ,
գործակալ,
դարանակալ,
դիմակալ,
ետեղակալ,
ընկալուշ,
ուշակալ,
կալուածագիր,
կալուածատէր,
կալուածատիրական,
ընկալագիր,
թերթակալ,
հերակալ,
մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐγγυαλίζω
«հանձնել, ընձեռել»
լատ.
vola
«ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
Pok. IEW 397
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐԱՏՈՐ
(կորատոր)
«հունական բարձր պաշտոնյա, հոգաբարձու, խնամակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κουράτωρ
փոխատու լեզու՝ լատ. curator
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈԳ
-ոյ
«հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ,
հոգածել,
հոգածու,
հոգող,
հոգաբարձ,
հոգաբարձու,
հոգաբարձութիւն,
անհոգ,
անհոգութիւն,
բազմանհոգ,
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 606, սյունակ 1
ՈՐԲ
(-ոյ)
«որբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *orbho-
«որբ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որբանոց,
որբասէր,
որբութիւն,
որբանալ,
որբախնամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀρφανός
«որբ»
լատ.
-orbus
«զուրկ, որբացած, այրիացած»
հ հոլ.
orb(b)e
գոթ.
arbi
«ժառանգութիւն»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։