Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«խաւ» որոնման արդյունք՝ 65 բառահոդված
· Էջ 2 / 7
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԼՈՒԽ
-ոյ, ուշ՝ -աւթ
«գլուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu-
«գլուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ,
գլխազերծ,
գլխադիր,
գլխանի,
գլխապարտ,
գլխատել,
գլխարկել,
գլխաւոր,
գլխիբաց,
գլխովին,
գլխել,
զգլխել,
բազմագլուխ,
երկգլխի,
բարձրիգլուխ,
գահագլուխ,
մերկագլուխ,
մարդագլուխ,
դարագլուխ,
կորագլուխ
Նոր՝
գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă «գլուխ»
հ. ս.
glava «գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565;
Ջահ. ՀԼՊ 127;
Pok. 350
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԻՌՆ
(դանթիռն)
«(գերեզմանային), մութ, խաւար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhem-
«ցնդել, ծխել, ծխալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhn-dh-)
արմատից, որից եւ գ. dunkel «մութ, մռայլ», խեթ. dankuiš «մութ, սեւ» բառերը. հազիվ թե սրա հետ կապ ունի խեթ. danduki «մահացու, մահկանացու» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
dunkel «մութ, մռայլ»
խեթ.
dankuiš «մութ, սեւ»
խեթ.
danduki «մահացու, մահկանացու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՈԽ
(-ոյ (անեզ. գործած.))
(ճուճաղ, ճուճաղխ)
«դժոխք, գեհեն, գերեզման, դժվար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժոխակուլ,
դժոխաբնակ,
դժոխապետ,
դժոխանման,
դժոխաբանել,
դժոխաւոր,
դժոխերես,
դժոխանալ,
դժոխագնաց,
դժոխելանելի,
դժոխերասան,
դժոխագիւտ,
դժոխին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dažoahva
պրթ.
dožax
մ. պ.
dušaxv
պ.
dožax
Մատենագիտություն
H. AG 142-143;
Աճ. ՀԱԲ 664;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԵԼ
(*դի-ն-ել, ե-դ «դրեց»)
«դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē-
«դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē-n-)
հմմտ. հ. հնդկ. dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ), հուն. τίθημι «դնում եմ», ռուս. деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիր,
դրական,
բանադրել,
բարեդիր,
գեղեցկադիր,
գլխադիր,
դիմադրել,
խորյադիր,
խաւարադիր,
որոգայթադիր,
ունկնդիր,
ենթադրել,
ձեռնադրել,
ըն-տիր
Նոր՝
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ)
հուն.
τίθημι «դնում եմ»
ռուս.
деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ)
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 675-676
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԶՐ
(-եր)
(այլեւ, հարմարեցմամբ՝ եզերտ)
«եզր, սահման, ափ, վերջ, ավարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eg'h-
«եզր, սահման»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eg'her(o)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզ(ե)րիլ,
եզրակացութիւն,
գետեզր,
ծովեզր,
ծովեզրեայ,
անեզր,
տի-եզերք,
տիեզերախաւս,
տիեզերական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
éžeras «լիճ»
լատվ.
ezers
հ. սլ.
ezero
ռուս.
озеро
փռյուգ.
Ezara «լիճ» (տեղանուն)
լիտվ.
eže «սահման, սահմանագիծ»
լատվ.
eža «սահման, սահմանագիծ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 6;
Ջհ. СГАЯ 105
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԱԾԻԼ
(զգածնուլ)
«հագնել, իր մեջ կրել, համակվել, զբաղվել»
Ստուգաբանություն
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գած արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միազգած,
խաւարազգած,
խորհրդազգած,
սգազգած,
սեւազգած,
անզգած,
իրազգած
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԵՆՈՒԼ
(սգենուլ)
«հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ues-nu-)
Կազմված է զ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *ues-nu- հիմքից՝ *ues- հագնել արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգեստ,
զգեստուդ,
բարեզգեաց,
կարճազգեստ,
զրահազգեստ,
խաւարազգեստ,
կանաչազգեստ,
նորազգեստ,
բոցազգեստ,
զառնազգեստ,
տերեւազգեստ,
աստուածազգեաց,
դիւազգեցիկ
Նոր՝
զգեստակալ
զգեստակալ
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԷՓ
«խաւար»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ζόφος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զիփական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՐ
«դատարկ, սին, իզուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ h. պ. zura
«անարդարություն, սուտ»
Աղբյուր՝ պրթ. zwr (zūr)
Աղբյուր՝ մ. պ. zūr
«սուտ»
Աղբյուր՝ պ. zūr
«սուտ»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաբանել,
զրադատ,
զրախնդիր,
զրախորհուրդ,
զրախաւս,
զրապարծ,
զրազան,
զրարտել,
զրել,
զուրավաստակ,
ստազրանք
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 109;
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԽ
I
(թուղ), -ոյ
«թուխ, թխագույն, մուգ գորշ, սեւավուն, մութ, մթին, խավար, մռայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tu-kho-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 203) դնում է կասկածելիների շարքում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխագոյն,
թխանալ,
թուխակն,
թոյրաքուխ,
քաջաթուխ,
բոթուխ
Նոր՝
թխորակ, թխադեմ
թխորակ, թխադեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
poka ((*tu-g>))
հ. շվեդ.
thukna «մառախուղ»
հ. անգլ.
duxian «մթնեցնել»
հ. սաքս.
thiustri
հ. վ. գ.
d-uster «մութ»
հ. սլ.
tuko «ճարպ» ((*tu-k>) ըստ Պետերսոնի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203;
Pok. IEW 1081
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։