Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԻ(Ւ)
(-խայբի, -խարոյ, -խարու)
«պիտակ, պուտ, սպիտակ բիծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«գունանիշ արմատից»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khr- (կամ *khor-, *khər-))
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khr- (կամ *khor-, *khər-) `*ker-, *k'er-` գույնանիշ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտախարի(ւ),
գորշախարի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karata
««մուգ կարմիր (°)»»
հ. հնդկ.
kirmira
««գոյնզգոյն, խայտաբղետ»»
հ. հնդկ.
karka
««սպիտակ»»
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԽԱԼԵԼ
(խարխարել, խարխլել, խարխիլ)
(խարխուլ (խարխուր) «խարխուլ»)
«խարխլել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտելով շարժել, ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khr- (*khor-, *khər-))
*k/kh անցումով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khr- (*khor-, *khər-) *k/kh անցումով *(s)ker- «պտտելով շարժել, ցատկել» արմատից։ Ինչպիսի՞ն է հարաբերութիւնը ուրարտ. harharšu «քանդել» բայաձեւի հետ։ Եթե ճիշտ է խար արմատի հնդեւրոպական ծագման վարկածը, ապա ուրարտ. բառը փոխառութիւն է հայերենից, մանաւանդ որ ունի -š- բայական տարրը, այլապես թերեւս գործ ունենք ուրարտերենից փոխառեալ ձեւի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարխալանք,
խարխարիչ,
խարխարումն,
խարխարուն,
անխարխար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kiráti
««ցանում է, շաղ է տալիս. գցում է, շպրտում է»»
հուն.
σκαίρω
««ցատկել, ցատկոտել»»
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐ(Խ)ԱՇՏԵԼ
(խարաշտել)
«մթեցնել (աչքի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«գունանիշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *խար-)
թերեւս կրկնաւոր խար-խար-շտել ձեւից՝ -շտ բարբառային ածանցով. հնարաւոր է ծագումը *խար արմատից, որ կարող է գալ գույնանիշ հնդեւրոպական *ker- արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՈՁԱԿ
(-ի, -աց)
(խոզակ)
«շենքի պահակ, բարավորի վերնախարիսխ, վերին շեմք, շինվածքի դուրս ցցված մաս, խորանի կամարի մեջտեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
(իրանականա՞ն)
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏԻՏ
II
((բրբ.) մանր պտուղ)
«կլոր մանր կտորներից բաղկացած կղկղանք (այծի, ոչխարի, ուղտի)․ (բրբ․) մանր պտուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gudo-)
*-d ածականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտոր,
կտտորենի,
կտտկենի,
կտտենի,
կտտորել,
կտտահոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ․ գերմ․
kötel
«կտիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ․ ՀԼՊ 126
Տե՛ս նաեւ
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԱՆՁԱԽԱՐԻԹ
(ձանձրախարիթ)
«կարմիր, մուգ կարմիր, սեւ, մրագույն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zəxorīθā
Մատենագիտություն
H. IF 478;
Աճ. ՀԱԲ 145-156;
Ջահ. ՀԼՊ 458, 479
Էջ 480, սյունակ 1
ՂԱՐԻԿՈՆ
(խարիկոն, ագարիկոն)
«սունկ, սնկի տեսակ, փայտասունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. (a)ġārīqūn
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγαρικόν
Մատենագիտություն
H. AG 279;
Աճ. ՀԱԲ 166
Էջ 505, սյունակ 1
ՄԱՅԵԼ
«մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mei-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māyú-
«մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 521, սյունակ 1
ՄԵԼՈՎՏԷ
(միլովտէ)
«ոչխարի մորթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μηλωτή
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 294
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՂԾ
««ճանճախարիթ, մուր, անառակ» (?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smel-
«դանդաղ այրվել, մլմլալ»
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. mála- «կեղտ», հուն. μέλας «սեւ», մ. վ. գ. mál «բիծ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mála-
«կեղտ»
հուն.
μέλας
«սեւ»
մ. վ. գ.
mál
«բիծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 180
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։