Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԻՐ
«մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրապետ,
ամիրութիւն,
ամիրանալ
Մատենագիտություն
H. AG 300;
Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԻՐԱՅ
(-ի, -ից, այլն` -իք, -եաց, -աց)
«մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. amīrā
փոխատու լեզու՝ արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրայական,
ամիրայապետել
Մատենագիտություն
H. AG 300;
Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԻՐԱՇԽԱՄ
(ամիրիշխան)
«համահիմ, ընտանի ռեհան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թուրքերեն
(ըստ բժշկարանների)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 159
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԲ
(-ի, -ից)
«հայկական այբուբենի առաջին տառը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άλφα
«ալփ»
ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այբ(ու)բեն,
այբեբեն,
այբ(բ)ենաւոր,
այբաթարց,
այբբենարան,
այբ(ու)բենական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165
Էջ 52, սյունակ 1
ԱՆԱՍՏՐ
(նաւստր, անուստր)
«նոսր, նվազ, տկար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է բնիկ հնդեւրոպական ծագում (*nau-k-, *neu-k-), բայց վերականգնվող ձեւերը` *nāu-, *neu-, *neuk-, համապատասխան հավաստի զուգահեռներ չունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(ա)նաւստրագոյն,
անաւստրամարմին,
(ա)նաւստրութիւն,
անաւստրաբար,
նաւստրահոդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳԻԱՑԵԼ
«մերժել, հերքել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Սխալ բառաձեւ, որ ստացվել է ընգեաց=ընկեց կատարյալին արհեստականորեն անորոշ ձեւ տալով. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 184) բերում է հուն. բնագրի աղավաղված ձեւը՝ ἀνέτρεφω «սնել», փոխանակ ἀνατρεπω «կործանել, տապալել, հերքել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԱՍՏԱԿԱՆ
«հանդիմանություն, նախատինք»
Ստուգաբանություն ()
Սխալագրություն՝ փոխանակ սանգաստական (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆՁՆ
-ին, -ինք, -անց
«ինքը, անձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang'hen-
«շունչ, անձ»
«շունչ, անձ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնազով,
անձնական,
անձնակից,
անձնասպան,
անձնատուր,
անձնգովութիւն,
անձնահաճոյ,
անձնսիրութիւն,
անձնընտիր,
անձնիշխան,
առանձնել,
ստանձնել,
յանձանել,
անձնիւր,
անցնիւր,
դատարկանձն,
միանձն,
մեծանձն,
վեհանձն,
յանձնձել,
անձնուէր,
անձնուիրութիւն,
առանձին(ն),
անձնականութիւն,
անձնավստահ,
անձնատուութիւն,
անձնազոհ
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՔՈՅԹ
«հանգիստ, խաղաղ, հանդարտ, ապահով, թաքուն, ծածուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kēe-
«շարժ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōi-)
եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը
հ.-ե. արմատ՝ *han+*kōi-
«հաճելիորեն հանգստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōeio-)
հնչյունական անցումը պարզ չէ
կան վերականգնման դժվարություններ։ Եթե ան-ը ժխտական է, ապա քոյթ-ը թերեւս կարելի է կապել *kēe- «շարժ(վ)ել» արմատի հետ (այս դեպքում էլ եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը)։ Եթե ան-ը ժխտական չէ, ապա անքոյթ-ը ծագմամբ կարող է համապատասխանել հանգիստ-ին, որ գալիս է *han+*kōi- (*kōeio-) «հաճելիորեն հանգստանալ» արմատից. այս դեպքում էլ հնչյունական անցումը պարզ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքութանալ,
անքոյթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 65, սյունակ 1
ԱՇՏԱՆԱԿ
(-ի, -աց)
«մոմակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. *ātistānak
փոխատու լեզու՝ հ. պրթ. *ātrštānaka
Փերիխանյանը (МЕСДЯ, 27-28) վերականգնում է պրթ. *ātistānak < հ. պրթ. *ātrštānaka:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշտանակազարդ,
աշտանակակիր,
աշտանակամազ,
աշտանակել
Մատենագիտություն
МЕСДЯ 27-28
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։