Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 2/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր» կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԱՇԱԿ «սիֆիլիս» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. atašak
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՐԵԼ «ամաչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել, հոգեպես խառնվել, իրենից դուրս գալ» *-ար ածանցով կազմված
Կապ չունի ալարել «ծուլանալ» բայի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλύω
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել, իրենից դուրս գալ»
լատվ.
aluôt
«մոլորվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 85-86
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԷՖ (ալիփ) «եբրայական այբուբենի առաջին տառը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. alef
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻ I (-ւոյ, -եաց) «ալիք, կոհակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «գորշ, սպիտակ, դժգույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *poliiā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալեկոծ, ալեկոծել, ալեակ, ալիհաստատ, երեքալեան, ալեծածան, ալեծե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πολιός
«սպիտակ, ալեհեր. ալեկոծ, փրփրակալած»
քրդ.
pēl
«ալիք, կոհակ»
Մատենագիտություն
H. AG 412, 520; Աճ. ՀԱԲ 93
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻ II (-ւոյ, -եաց) «սպիտակ (մազ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «գորշ, սպիտակ, դժգույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *poliiā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալետոր, ալեխառն, ալեզարդ, ալեհեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
palitá
«գորշ. սպիտակ (հգն.), սպիտակ մազեր»
հուն.
πολιός
«սպիտակ, ալեհեր, ալեկոծ, փրփրակալած»
Մատենագիտություն
H. AG 412, 520; Աճ. ՀԱԲ 93
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻ III «տեղում պտտվող իր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «թեքել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *əliio-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
իլ(իկ)
հայ.
աղեղն
կիմր.
olwyn
«անիվ» <*oleinā
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻԿ «անասնակեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `aliq
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալկել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻՒՐ (-եր, -ոյ) (հին՝ ալեւր) «ալյուր, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «աղալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *alęuro-)
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալիւրաղիւթ, գարեալիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἄλευρον
«ալյուր»
Մատենագիտություն
H. AG 414; Աճ. ՀԱԲ 94
Տե՛ս նաեւ
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼԼԻԼՈՒՔԻԱՅ «փոխհարաբերություն, կապակցություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀλληλουχία «փոխհարաբերություն, կապակցություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 94