Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՅԼԱՅԼ
«դայլայլ, գեղգեղանք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայլայլիլք,
դայլայլիք,
դայլայլական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԼԱԿ
(ելագ)
«վարդազգի մի հատապտուղ, գետնամորի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թթր. yilak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելականոց,
ելակենի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԼԻԴՈՐՈՍ
«առասպելական մի օձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հունարենից
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԿԱԹ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«երկաթ, երկաթե գործիք, շղթա, կապանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)u-)
*-u աճականով
նոյն զարգացմամբ, ինչ երկին բառի մէջ՝ ենթարկուած արծաթ բառի ազդեցութեանը. երկաթը հնում կապուած է եղել երկնքի հետ՝ ստացուելով երկնաքարից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկաթագամ,
երկաթագործ,
երկաթակապ,
երկաթապատ,
երկաթի,
աներկաթ,
երկաթեայ,
երկաթուղի,
երկաթուղային,
երկաթավաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
rkina
քարթվելական ձեւ
մեգր.
rkina
լազ.
erkina
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԱՅԼԻԼ
(զմայլանալ)
«հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-)
*-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական,
զմայլութիւն,
զմայղութիւն,
զմայլելի,
գեղազմայլ,
հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
miels
«սիրելի, հաճելի»
լիտվ.
mielas
«սիրելի, հաճելի»
ռուս.
милый
«սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ.
miēdhā
ոչ *-l- ով
ավ.
myarla
«զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՎ
«ընկերություն, գործակցություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. zawi
«խաղաղություն, համերաշխություն»
քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զովող,
զովողակից,
զովողութիւն,
զովողիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
zawi
«խաղաղություն, համերաշխություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 290, սյունակ 1
ԼԱԿԱՆ
(լկան, բրբ. լագան), -ի, -աց
«կոնք, լագան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. lakan
փոխատու լեզու՝ հուն. λακάνη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լականադետ
Մատենագիտություն
H. AG 351;
Աճ. ՀԱԲ 261
Տե՛ս նաեւ
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԿԱՆ
(ղեկան)
«կոնք, լագան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λεκνη
Բաղադրութիւն՝ ղեկանադիտութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղեկանադիտութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 157;
Աճ. ՀԱԲ 260
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՁՆ
(-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք)
«լորձ, լորձունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)-
«սահել»
ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu-
«թոյլ կախուել, թոյլ»
*-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային,
լորձնատեսակ,
լորձնատեսակութիւն,
լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus
«ճիճու»
<*lonabr-īko
վրաց.
lorco
«լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier
«տիղմ, կաւ»
<*sleura
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901;
Աճ. ՀԱԲ 298;
Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄՈՒՐ-
(ուշ՝ նաեւ խամր-)
«քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մեգր. xomula-
«չոր»
փոխատու լեզու՝ ճան. xomula-
«չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ,
խամրացուցանել,
արագախամուր,
վաղախամուր,
դիւրախամուր,
անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324;
Ջահ. ՀԼՊ 595
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։