Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴԻ
(-իք/-այք, -եաց)
«ոչխար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *owi-
«ոչխար»
*-dh- ածականով եւ *-iio ածանցով
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«դիել, սնել»
արմատի հաւելմամբ
Նոյն հիմքը *հովի- ձեւով պահպանուած է հովիւ բառի մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդենի,
աւդիկ
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՀՃ
(-ի, -աց, -ից)
(գոռհ, գոհի, գոեխ)
«փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ,
գռեհի-ք,
գռեհկութիւն,
գռեհկաբար
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԵԼ
(*դի-ն-ել, ե-դ «դրեց»)
«դնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē-
«դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē-n-)
հմմտ. հ. հնդկ. dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ), հուն. τίθημι «դնում եմ», ռուս. деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիր,
դրական,
բանադրել,
բարեդիր,
գեղեցկադիր,
գլխադիր,
դիմադրել,
խորյադիր,
խաւարադիր,
որոգայթադիր,
ունկնդիր,
ենթադրել,
ձեռնադրել,
ըն-տիր,
հիմնադիր,
մեծադիր,
պարտադիր,
փոքրադիր,
բաղադրել,
բաղադրիչ,
բաղադրութիւն,
համադրել,
համադրական,
համադրութիւն,
կետադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dádhāti
«դնում է»
a-dhā-t- հայ. եդ
հուն.
τίθημι
«դնում եմ»
ռուս.
деть
ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 675-676
Էջ 206, սյունակ 1
ԴՍՏԻԿՈՆ
(-ի)
(դստիկոնի-ք)
«տան հարկ, հատկապես վերնահարկ» «պատշգամբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δίστεγον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 690
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԶՐ
(-եր)
(այլեւ, հարմարեցմամբ՝ եզերտ)
«եզր, սահման, ափ, վերջ, ավարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eg'h-
«եզր, սահման»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eg'her(o)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզ(ե)րիլ,
եզրակացութիւն,
գետեզր,
ծովեզր,
ծովեզրեայ,
անեզր,
տի-եզերք,
տիեզերախաւս,
տիեզերական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
éžeras
«լիճ»
լատվ.
ezers
հ. սլ.
ezero
ռուս.
озеро
փռյուգ.
Ezara
«լիճ»
տեղանուն
լիտվ.
eže
«սահման, սահմանագիծ»
լատվ.
eža
«սահման, սահմանագիծ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 6;
Ջհ. СГАЯ 105
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՔ
(-ից)
«երեք (3)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *treies-
«երեք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tri-)
բաղադրություններում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *treies-, *tri- (բաղադրություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ,
երեքիկին,
երեքկնիկ,
երեքտասան,
երեք(հ)արիւր,
երեքսաւրեայ,
երեքակ,
երեքլեզուեան,
երեքբզեան,
երեքպայծառ,
երեքապայծառ,
երեքսրբեան,
երեքայարկ,
երեքայարմար,
երեքնուկ,
երեքնուկի,
երիցս,
երիր,
երրորդ,
երրորդութիւն,
երրակի,
երրակ,
երեքեան,
եռայարկ,
եռանկեան,
եռավանկ,
եռանկիւն,
եռաժանի,
եռափ,
եռակայմ,
եռահատոր,
եռապատիկ,
եռապատկել,
եռապետ,
եռապետութիւն,
եռապետական,
եռաստիճան,
եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trayā
հուն.
τρεῖς
լատ.
trēs
հ. խլ.
tri
գոթ.
þreis
պրուս.
tris
խեթ.
tri
««3»»
Մատենագիտություն
H. AG 444;
Աճ. ՀԱԲ 50;
Pok. IEW 1090-1091
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿՈՒ
(հոլովման մեջ ուղղականի -ու-ն պահպանվում է որպես հիմքի ձայնավոր՝ -ուց, -ուս, -ուք (գրծ.) (երկո-, երկի-, երկ-, երկա-)
«երկու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *duō-
«երկու»
(անմիջական նախաձեւ՝ *duō(u)-)
*dui > երկի-, *duo > երկո- տարբերակներով
ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկուորեայ,
երկուորեակ,
երկուանք,
ընդերկուիլ,
յերկուանալ,
յերկուական,
յերկուումն,
երկոտասան,
երկոքին,
երկոտասանեակ,
երկիցս,
երկեամ,
երկդիմի,
երկպաշտ,
երկբան,
երկմտութիւն,
երկրորդ,
երկպաշտ,
երկակեաց,
երկագոյ,
երկաստիճան,
երկարաբան,
երկդիմութիւն,
երկկայմ,
երկլեզուեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dvā
հուն.
δύο
լատ.
duo
հ. խոլ.
dāu
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66-67;
Pok. IEW 228-230
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՓՆ
(գրված նաեւ ներփն)
«գույն, երանգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն,
երփնաներկ,
երփներանգ,
գեղերփնել,
լուսերփն,
ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
farawa
«գույն»
<*pork'-uo
լիտվ.
sir̃pti
«հասունանալ»
< «կարմրել»
Էջ 283, սյունակ 1
Ի
(հի-), սեռ. է՞ր, տր. ի՞մ, հյց. զի՞, բցռ. յիմէ՞ (զմէ՞, առ իմէ՞), գրծ. ի՞ւ
«ինչ, մի բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմն,
ինչ,
իր իք,
հիբար,
հիպես,
հիզան,
հիկեն,
անի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kém
«ով»
հ. հնդկ.
-ki-
«ոք»
հ. հնդկ.
cid
«էլ, իսկ, նույնիսկ»
հուն.
τίς
«ով»
լատ.
quid
«ինչու, ինչ, ով, որ»
խեթ.
kuiš
«ով, որ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 235
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։