Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐ
III
(աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք)
«օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr-
«օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս,
հանապազաւր,
առաջաւրեայ,
այսաւր,
երկաւրեայ,
երկաւուրդ,
օրագիր,
օրավարձ,
օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἡμέρα
«օր»
հուն.
ἄμαρα
«օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 111, սյունակ 1
ԲԱԶՈՒՄ
(-ի, -աց)
«շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *bhng'hu-
փոխատու լեզու՝ իրան. *bazum
հունարենի ազդեցությամբ գործածված է որպես գերադրականին համազոր ձեւակազմիչ. թեեւ հնարավոր էր նաեւ անմիջական զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմատար,
բազմագույն,
բազմադիմի,
բազմազար,
բազմաժամանակեայ,
բազմաժողով,
բազմահմուտ,
բազմանալ,
բազմատր,
բազմութիւն,
բազմաբովանդակ,
բազմալեզուեան,
բազմակողմանի,
բազմահատոր,
բազմանիստ,
բազմապատիկ,
բազմավանկ
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 120, սյունակ 1
ԲԱՐԲԱՐԵԼ
«ժամանակ չունենալ, չկարողանալ մի բան անել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրութիւն (բրբ.)` բարբարական` «աստանդական, դատարկ» (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարբարական
Էջ 121, սյունակ 1
ԲԱՐԿ
«կծու, թունդ, դժնի, բարկացկոտ, ուժգին, սաստիկ, շատ, հրավառ, խիստ տաքացած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhr̥guo-s-)
Pok. IEW 1, 963 (հնարավոր է համարում բերել նաեւ *bhag- «կծու» (*bhag-ro-) եւ *bh(e)reu- «հուզվել, ուժեղ շարժվել (առանձնապես եռալու ժամանակ)» հիմքերի տակ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. յղլ.
borb, borp
«հիմար»
մ. յղլ.
borb
«կոպիտ»
շվեդ. բրբ.
bark
«կամակոր, անբարեհամբույր մարդ»
լատվ.
barkun
«դաժան, կոպիտ»
լատվ.
bargs
«ահեղ, խիստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 963;
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՍ(ՈՒ)ՄՆ
(հգն. -ունք, -անց)
«տրցակ, որ կրակապաշտները աղոթքի ժամանակ պահում էին ձեռքներին»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավեստերեն barəsman
փոխատու լեզու՝ միջին պարսկերեն barsum
փոխատու լեզու՝ պազենդ barsum
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
H. AG 119;
Աճ. ՀԱԲ 429
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐ-Ք
-ուց
«բարք, բնավորություն, վարք, սովորություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhr-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhriio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhriio- (°) *bhr- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարամութիւն,
բարութիւն,
բարեբար,
գեղեցկաբարութիւն,
բարբախտութիւն,
դժնաբարք,
խոժոռաբարք,
բարեգիտութիւն,
բարոյ-ք,
բարոյախօս,
բարոյախօսել,
բարոյածին,
բարոյական,
բարոյակից,
բարոյապէս,
բարեբարոյ,
գազանաբարոյ,
դառնաբարոյ,
բարեբարոյութիւն,
բազմաբար,
գազանաբար,
հայկաբար,
տիրաբար,
այսբար,
որբար,
բարոյագէտ,
բարոյականութիւն,
բարի,
բարեգործ,
բարեժողով,
բարեխորհել,
բարեխորհուրդ,
բարեխրատ,
բարեկամ,
բարեկեաց,
բարեկենդան,
բարեկեցիկ,
բարերար,
բարեբ,
բարեբի,
բարեբանալ,
բարեբիկ,
բարետես,
բարեխորժ,
բարեասաց,
բարեանուն,
բարեժամանակ,
բարեազգի,
բարեընկալութիւն,
բարիոք,
բարեաւ,
բարով,
բարւոք,
բարեդեմիկ,
բարեխիղճ,
բարեկիրթ,
բարեմիտ,
բարեփոխել,
բարելաւել,
բարոքել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός
«գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al
«տապար, կացին»
գ.
Bille
«բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич
«մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
III
«ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gāh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգահ,
յանգահ,
անկահ,
յանգահիլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 182 (անգահ բառի տակ)
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷԱԹ
«ժամանակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։