Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 50 բառահոդված (էջ 2/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԱՆ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhereno-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերանաբաց, բերանակապ, բերանապարիշտ, բերանացի, բերանաբացել, շնաբերան, սրաբերան, կիսաբերան, միաբերան, գայլաբերան, դաշտաբերան, ըմբերանել, *ընդբերանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
burnà
«բերան»
բուլղ.
berna
«շրթունք»
ալբ.
brime
«անցք»
մ. խոլ.
bern(a)
«ճեղք, բացվածք»
Մատենագիտություն
H. AG 429; Աճ. ՀԱԲ 442; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԵՏԱՐ «արթուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bēdār (bīdar)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԱՄ «խիստ թունաւոր մի օձ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՌՆ «դառը, լեղի, դառնիճ (բույս), դժնդակ, անտանելի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh- «բուսանվանական հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhrghno-)
բուսանվանական հիմքից (*dhrghno- > դառն, եթե նախնական իմաստը բուսանվանական է): Ավելի քիչ հավանական է Լիդենի ստուգաբանությունը, որով դառն-ը կապվում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնանալ, դառնացուցանել, դառնացուցիչ, դառնութիւն, դառնենի, դառնապէս, դառնաշունչ, դառնադառն, դառնահոգի, դառնաբեր, դառնիճ, խաղողադառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գալլոռոմ.
dragenos
«փուշ»
լիտվ.
drignes
«բանգի (թունավոր խոտ)»
ռուս.
дерён
«հոն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌԻՆՃ «մի բոյս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- (անմիջական նախաձեւ՝ *dh(ē)rendio- (՞)) տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին
տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կելտ.
drageno
««փշաբուփ»» <*dhrg'h
գ. բրբ.
dirnlein
««հոն»»
լիտվ.
drigne
««բանգի (թունաւոր խոտ)»»
ռուս.
дерен
««հոն»»
հուն.
τρεχνος
««ճյուղ»»
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՒԱՐԹ «ուրախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ստուգաբանորեն կապված է զուարճ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարթանալ, զուարթութիւն, զուարթուն, զուարթագին, զուարթածաղիկ, զուարթակից, զուարթամիտ, զուարթաչար, յարազուարթ, սաղարթազուարթ, զուարթալի, զուարթախոս, մշտազուարթ
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՆԴ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԻՒՆՈՍ «մի ձուկ՝ փալամութ, թուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. θύννος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԽՈՐՆ -ի, -աց «թունավոր կենդանի՝ օձ (?)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՅՆ (թիւն), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից «թույն, մահադեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *steu- «խտանալ, թանձրանալ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *steu- «խտանալ, թանձրանալ» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. στυφιο «թանձր լինել, սեղմել» (*steu-)> «տտիպ, կծու», στυγος «ատելի բան» (*teu-no-, *tou-no- > թոյն՞)։ Անհավանական է նաեւ Աճառյանի ստուգաբանութիւնը հուն. κτείνω «սպանել» բայի հետ ունեցած կապի մասին (որպես «սպանիչ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թունաւոր, թիւնաւոր, թունել, թունալից, թունամուխ, թիւնաբեր, թիւնաբուխ, ապաթոյն, դառնաթոյն, չարաթոյն, իժաթոյն, հրաթոյն, եռաթիւնեալ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 670-671