Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1906 բառահոդված (էջ 2/191)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՆԱՀԱՐԻ «մի բույս» (բնագիտական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. al-nahr «սպիտակ խաղող»
արաբ. աղբյուրից՝ թերեւս al-nahr «սպիտակ խաղող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՈԶ «էգ ուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pōu- «փոքրիկ, փոքրիկ կենդանի, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōlo- (*pō(u)-lo-)) -ոզ ածանցով
-ոզ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուլ
հուն.
πῶλος
«մտրուկ, ձագ»
գոթ.
fula
հ. անգլ.
fola
հ. վ. գ.
folo
«մտրուկ»
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՈՑ «սննդարար, պտղաբեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «աճել, աճեցնել, սնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *alo-sko-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անալոց, ալոցագոյն, անալոցագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
alō
«սնել»
լատ.
alescō
«աճել, մեծանալ»
հ. իռլ.
alim
«սնում եմ»
հ. իսլ.
ala
«սնել»
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՈՒՃ «մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ālu- «դառն բույս (՞)» (անմիջական նախաձեւ՝ *āludi-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
alu-
«պալար»
հ. հնդկ.
ālukám
«ուտելի արմատ»
լատ.
alium
«սխտոր»
լատ.
ālum
լատ.
ālus
«ողջախոտ (դեղաբույս)»
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՐԻԶԱՆ «գեղեցիկ եւ անուշահոտ մի ծաղիկ» (բուսաբան.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ծագումով թերեւս նույնն է ախրիճանակ բառի հետ, որ սրա ավելի հին ձեւը պետք է լինի:
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՐԻՃԱՆԱԿ «կմոնխ» (բուսաբան.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ծագումով թերեւս նույնն է ախրիզան-ի հետ, որ ավելի նոր ձեւը պետք է լինի:
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԾՈՒԽ (ածուղ, անճող), -ոյ «ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo- «ածուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ, ածղանամ, ածխակէզ, քարածուխ, ածխագործ, ածխանոց, ածխավաճառ, ածխահանք, ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angāra
հ. հնդկ.
angiṣṭ
պրուս.
—
լիտվ.
anglis
սլավ.
agli
«ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412; Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՂՁ «լիություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *o-glgho-) *o- նախամասնիկ + արմատ՝ *-gh աճականով (այլ լեզուների *g'-ի դիմաց)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-glgho- (?) `*o-` նախամասնիկ + `*gel-` «սեղմ(վ)ել, գնդ(վ)ել» արմատ՝ `*-gh` աճականով (այլ լեզուների `*g'-ի դիմաց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակաղձեալ, ակաղձուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kleggi
«խոտի դեզ»
շվեդ.
clunga
«հոծ զանգված, սեղմված կույտ, դեզ»
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆԴՈՒԿ (ակնդուկն) «մի բույս՝ կաղնշան կամ ականթ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Թերեւս ականջուկ-ի աղավաղված ձեւ կամ փոխառություն հուն. άκανθα-ի որեւէ տարբերակից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՍ III (գ-ակատ «փոքր») «սակավ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eg- «կարիք, պակասություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *əg-) -ատ ածանցով
արմատից՝ -ատ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
egeō
«կարիք ունենալ, զուրկ լինել»
հ. իսլ.
ekla
«կարիք»