Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳԶ
I
(անգզ)
«գիշակեր մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ank/g-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ankulo-)
արմատից. հմմտ. հուն. αγκυλος «ծուռ, ծռակտուց», բոխ. Ա onkalam, Բ onkolmo «փիղ» (ըստ կնճիթի):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγκυλος
«ծուռ, ծռակտուց»
բոխ. Ա
onkalam
«փիղ»
ըստ կնճիթի
բոխ. Բ
onkolmo
«փիղ»
ըստ կնճիթի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 412
Տե՛ս նաեւ
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԱՐԻՈՆ
«մի բոյս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
ըստ ձեւավորման հունական կերպարանք ունի, բայց հունարենում նման բառ չի գտնված
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՐԱՆԻԿ
-ն, -ի, -աց, -ան
«առաջնեկ, ավագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(i)-
«առջեւ, դիմաց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant(i)ro-)
-անիկ բաղադրյալ վերջածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ant(i)ro-, *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» նախաձեւից՝ -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով։ (ըստ Բուգգեի, որ վերականգնում է *antero- կամ *antro- նախաձեւ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրանիկածին,
անդրանիկացուցանել,
անդրանիկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anterior
«առաջին, առաջնային, անդրանիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՃՈՒԿ
I
«օրանգուտան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանսերեն jocko
փոխատու լեզու՝ կոնգոյերեն engeco
«ncheko»
հարմարեցված Նորայր Բյուզանդացու կողմից ըստ ֆրանսերեն jocko բառի կոնգոյերեն սկզբնաղբյուր engeco (բուն՝ ncheko) ձեւի:
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՋՈՐԱՆ
(անճորան, բրբ. օնջուռա)
««մի բույս»` թրք. ivdi (ըստ որոշ աղբյուրների՝ «ուսայի տերեւ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ըստ որոշ աղբիւրների՝ «ուսայի տերեւ»
Էջ 64, սյունակ 1
ԱՇԽԱՐ
«ողբ, լացուկոծ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *axšād
փոխատու լեզու՝ պրթ. axšād
փոխատու լեզու՝ մ. պ. axšād
(ըստ Բենվենիստի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխարել,
աշխարահեծ,
աշխարան,
աշխարանք,
աշխարումն,
գերաշխարան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 514
Էջ 67, սյունակ 1
ԱՊԱՇԽԱՐԵԼ
«զղջալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *apaxšad
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *apaxšad։ ըստ Բենվենիստի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապաշխարող,
ապաշխարութիւն,
անապաշխար,
անապաշխարող,
անապաշխարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
abaxšāh
մ. պ.
apaxšād, abaxšāy
պ.
baxšāy
«ներել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 515
Էջ 73, սյունակ 1
ԱՌԱՒՏ
(-ի, -ից, -ու)
«առավոտ, օրվա սկիզբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով
Կազմված է հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից` առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով: Անհավանական է Աղայանի վարկածը (ԲՍՀ 26-27) առ-ի հնդեւրոպական *sau-el- «արեգակ» ձեւի *sau- տարբերակից ծագելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւօտանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έως
լատ.
aurora
«արշալույս»
<*ausōsā
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Տե՛ս նաեւ
Էջ 92, սյունակ 1
ԱՐՀԱՄԱՐՀ
«խոտելի, անարգ, արհամարհելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. իրան. ahramarh(ī)
իրանական աղբիւրից՝ մ. իրան. ahramarh(ī) < *ādra (h)mrvya «աննշան համարուած, ստոր համարուած, արհամարհելի» < *ādram (h)mar «չնչին համարել» դարձուածից (ըստ Փերիխանեանի)։ Հնարաւոր է նաեւ կրկնաւոր կազմութիւն արհ-ից (< իրան. ahr)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արհամարհանք,
արհամարհել,
արհամարհելութիւն,
արհամարհիչ,
արհամարհոտ,
արհամարհութիւն,
դիւրարհամարհ,
հեշտարհամարհ,
արհամարժեալ,
արհամարհական,
արհամարհելի
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՈՒՍԵԱԿ
(արաւսեակ, արօսեակ, արիւսակ)
«լուսաստղ, Վեներա (մոլորակ)»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *arōsī
«արշալույս»
մ. մեղ. (մար.) *arōsī «արշալոյս»:– Պերիխանեան, МЭСДЯ 26, ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 1, 333)՝ պհլ. arūs «սպիտակ», աւ. aroš «սպիտակ, լուսափայլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուսեկաձեւ,
արուսական
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴЯ 26;
Աճ. ՀԱԲ 333
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։