Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4539 բառահոդված (էջ 2/454)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳՈՐ (-ից, -աց) (ագորդ, ագովր) «պահապան, վերակացու. պաշտպան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստոյգ բառ՝ թերեւս աւտոր-ի աղաւաղուած գրութիւնը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 78
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՈՒՌ II (-ոյ) «աղյուս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āgūr
փոխատու լեզու՝ ակկադ. agurru
ուշ է ավանդված եւ դժվար թե անմիջական լինի ակկադերենից, թեեւ r-ի համար ավելի հավանական է ակկադերենի կրկնակի rr-ով ձեւը
Մատենագիտություն
H. AG 91, 510; Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՌԱՒ (-ու) «ագռավ, բու, մի համաստեղություն» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «բնաձայնական արմատ»
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն բառ, որ կազմությամբ նման է հ.-ե., այլեւ ոչ հ.-ե. համիմաստ բառերին, հատկապես հնդեւրոպական *ker- բնաձայնական արմատից ծագող լատ. corvus, մ. իռլ. crū (<*krouos) եւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից ծագող հ. վ. գերմ. krā(w)a, հ. անգլ. crāwe բառերին, բայց օրինաչափ համապատասխանություն չկա։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագռաւանալ, գայլագռաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
corvus
մ. իռլ.
crū
<*krouos
հ. վ. գերմ.
krā(w)a
հ. անգլ.
crāwe
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՐԱԿԷԶ (ագրա գեւ) «խոզատանձ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԴԵՆ (-այ) (ադին) «եդեմ, դրախտ» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. ‘əden
փոխատու լեզու՝ եբր. ‘ēden
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ադենաբուղխ, ադինաբուխ, ադինասարաս, ադենային, ադենական
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 81
Տե՛ս նաեւ
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԴՈՆՄՈՅ ««պարզ բառ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը հայտնի չէ։ Ամալյանի (ԲՀ 345) ենթադրած հուն. աղբյուրը ձեւով շատ հեռու է. -մոյ բաղադրիչը ֆրանս. mot «բառ» բառը չէ՞։
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱԶԵԼ («չորացնել») (-իլ «չորանալ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *azg'h-) *g'h- աճականի համար
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ազ- արմատի կրկնությամբ՝ *azg'h-ից (*as- «վառ(վ)ել»։ *g'h- աճականի համար հմմտ. գոթ. azgo (*azgōn) «մոխիր» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։ Սխալ է «ատամբ» մեկնությունը՝ փոխանակ «ցամաք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազազուն, ազազանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
azgo (*azgōn)
«մոխիր»
հուն.
άζω (<*az-diō)
«այրել, չորացնել»
լատ.
āreō
«չոր լինել»
բոխ. Ս
āsu
«չորացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82; Pok. IEW 69; Solta D. St. 238-239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱԶՈՒՆ ««ատամբ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ստացված է ազազուն բառի «ցամաք» մեկնության աղավաղմամբ եւ կապ չունի թրք. azu «ատամ, սեղանատամ, ժանիք» բառի հետ, ինչպես ստուգաբանել է Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 82)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82; Ամալյան, ԲՀ 345
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱՏ -ի, -աց (ուշ՝ -ից) «ազնվական, անկախ, ազատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. āzāta-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āzāt
փոխատու լեզու՝ պ. āzād
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազատել, ազատեցուցանել, ազատանալ, ազատաբերան, ազատախաւս, ազատութիւն, անազատ, անազատիկ, ազատագունդ, ազատակոյտ, ձերբազատ, ազատանի, ազատազն, ազատբեկ, ազատասէր, ազատասիրութիւն, ազատամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
āzāta-
մ. պ.
āzāt
պ.
āzād
Մատենագիտություն
H. AG 91; Աճ. ՀԱԲ 83; Ջահ. ՀԼՊ 512
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԲՆ (ասբն, ասպն, ազբ-), -ին, -ունք «հենքի թել, ծոպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pag'- «ամրացնել» -բ- աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *pag'- «ամրացնել» արմատից՝ -բ- աճականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազբախումբ, ազբոց, ազբնագող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pas
«օղակ. պարան, թոկ»
ավ.
pas
«իրար կապել»
լատ.
compages
«կապ, միացում»