Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 21 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԵԱԼ (կեցի, (ե)կեաց) «ապրել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեցուցիչ, բարեկեցիկ, բարեկեցութիւն, խառնակեցիկ, լեռնակեցութիւն, երկայնակեցութիւն, հոգեկեցոյց, չկեցու, միակեցնակ, երկայնակեաց, խաղաղակեաց, միայնակեաց, մենակեաց, անապատակեաց, կարճակեաց, լեռնակեաց, գազանակեաց, խառնակեաց, խաւարակեաց, բարեկեաց, անկեաց
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԹ (կոթղ) «կոթ, մեդեխ, բռնելատեղ, ցողուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gwet- «ուռուցք, կլորություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *gwot-)
Քիչ հավանական է կապը նաեւ կանթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոթատ, կոթուն, շերեփակոթ, սունակոթ, երկայնակոթ, խնդակոթ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի, հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
p(h)uphusu-
«թոք»
լատ.
pussula
«պղպջակ»
ռուս.
пухнуть
«ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՌՆ (-ին, -անէ (ձեռք, -աց)) «ձեռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes- «ձեռք» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն, ձեռնհաս, ձեռնարկել, սակաւաձեռն, դատարկաձեռն, երկայնաձեռն, ձեռնասուն, ձեռնադրութիւն, ձեռնամուխ, ձեռագիր, ձեռագործ, ձեռակապ, ընձեռել, անձեռոցիկ, անձեռայք, ընձեռայք, միձեռան, ձերբակալել, ձերբացի, ձերբազատիլ, ձեռնահմայ, ձեռնափայտ, ձեռնոց, անձեռնմխելի, ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείρ
«ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՒՂ (-ոյ) (ճեղ-ան, ճյուղ, ճիղ-ոյ, -ի, -ից, բ. ճեղնը) «ճիւղ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկայնաճիւղ, բազմաճիւղ, ճիւղաւոր, ճիւղաւորութիւն, հազարաճիւղ, եռաճեղ, ճղճկեն, երկճղի
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻՍՏ -ոյ «նստվածք, նիստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ni-zdo-) *ni «ցած» + *zd
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ni-zdo- (*ni «ցած», *sed/*zd «նստել») արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նստիլ, ստուերանիստ, նստել, գահանստիլ, նստակեաց, մեծանիստ, երկայնանիստ, թագաւորանիստ, լայնանիստ, գեղեցկանիստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nisidati
«նստում է»
սողդ.
nista
«նստած»
հ. վ. գ.
nest
անգլ.
nest
Մատենագիտություն
H. AG 178; Աճ. ՀԱԲ 453-454
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐԱԾ (-ի, -ից) «տարածվող, տարածական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. tarasu(m) «փռել, տարածել»
որ համընկնում է հայ. տար-ած- կազմության հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարածել, տարածանել, տարածոց, տարածումն, տարածութիւն, երկայնատարած, գետնատարած, բազկատարած, գրկատարած, բազմատարած, մոխրատարած, տարածականութիւն
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՒ «տեւողութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «առաջ գնալ, հեռանալ, տեւողութիւն»
որտեղից նաեւ երկար, երկայն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեւել, կարճատեւ, տեւական, տեւականութիւն, անտեւական, յարատեւել, երկարատեւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δήν
«երկար ժամանակ, վաղուց»
լատ.
dū-ro
«տեւել»
ռուս.
давно
«վաղուց»
Մատենագիտություն
H. AG 497; Աճ. ՀԱԲ 399
Տե՛ս նաեւ
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՈԿ «տոկում, դիմացկունություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «հեռանալ, տարածում, տեւողութիւն» (անմիջական նախաձեւ՝ *dou-)
արմատից, որից նաեւ տեւ, տեւել, երկար, երկայն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոկալ, տոկուն, անտոկ, անտոկունութիւն, դժուարատոկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 415
Էջ 795, սյունակ 1 Էջ 795
-ԱՅՆ «ամենայն, արկայն (հմմտ. երկար), միայն, որովայն, ոստայն, ունայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ino- *ā/ə-ով վերջացող բառերի վրայ *-ino ածանցի յաւելմամբ
*ā/ə-ից ծագող ա-ն հետագայում գիտակցուել է որպէս ածանցի տարր, իսկ i-ն ձայնաւորից յետոյ վերածուել է յ-ի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δηρόν
հմմտ. dwā-ro->երկար
հուն.
άνθινος
«ծաղկային» άνθος «ծաղիկ»