Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դնել» որոնման արդյունք՝ 35 բառահոդված · Էջ 2 / 4
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵՂ (դեղ, դէղ) «դէզ, շեջ, կոյտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *stel- «դնել, կանգնեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tel-)
Բաղադրութիւն՝ թերեւս անթեղ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անթեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sthali «բարձրութիւն, բարձունք»
հայ. ստեղծանեմ
հայ. ստեղն
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՓ (-ոյ) «թեփ, բարակ կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tephu-)
բխեցումը հնդեւրոպական *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» արմատից` *tephu > թեփ. Այս ստուգաբանութեամբ թափ եւ թեփ արմատները ստուգաբանօրեն կապուած են, բայց իմաստով հեռու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեփուկ, թեփոտ, թեփոտել, թեփակեր
Նոր՝
թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիգ. stapul «ատամնածայր»
հ. հնդկ. stabd/a «ամուր, պինդ»
հ. իսլ. stapi «բարձր սեպաժայռ»
հ. վ. գ. stambal «կտոր, բեկոր»
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՊԵԼ «ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *steb(h)p- «սյուն, նեցուկ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tob-)
արմատից: սակայն օրինակներ է բերում նաեւ *steu- «հրել, խփել» արմատի ձեւերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոպիւն, թոպամահ, թոպող, ընդունայնաթոպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στοβέω, στοβάζω «նախատել»
հուն. στειμβω «տրորել»
հ. իռլ. stappa «հրել, տրորել, փշրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ II ««թողնել» (ԲՀ՝ «թողուլ» եւ «թողնուլ»)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս շփոթության արդյունք է. որոշ ձեռագրերում չկա, մեկում էլ մեկնված է «ունկն դնել» (ԲՀ 378)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԼԵԼ (աղավաղմամբ՝ խոկել՝ ԲՀ) «ցրել, վանել, քշել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «քշել, մղել, շարժման մեջ դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khol-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khol-` *kel- «քշել, մղել, շարժման մեջ դնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլխոլել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalayati «քշում է»
հուն. κελλω «քշել, ափ քշել»
լատ. celer «արագ»
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՎ «խռովք, շփոթություն, կռիվ, պատերազմ, խռով, խռովված, շփոթված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)krāu- «դիզել, կուտակել»
Աղբյուր՝ վրաց. xrv, xrova, xroba (հազիվ թե) «ռհմակ, հոտ, բազմություն»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)krāu- «դիզել, կուտակել» արմատի հետ. հմմտ. լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել», krūvà «կույտ»։ - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 426) բխեցնում է «կովկասյան» (իմա՝ քարթվելական, հատկապես վրացական) աղբյուրից՝ մատնանշելով վրաց. xrv, xrova, xroba «ռհմակ, հոտ, բազմություն» բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռովել, խռովութիւն, խռովական, խռովիչ, խռովուտ, խռովարար, անխռովութիւն, խռովայոյզ, խռովկան
Նոր՝
խռովկոտ, խռովուկ, խռովխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել»
լիտվ. krūvà «կույտ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 426
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՌՓԵԼ «դնել, հաստատել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԵԼ «պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «ծակել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ), կտկտել, կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կետ
հայ. կծանել
հ. խլ. citla
հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՎ -ի, -ից «պտույտ, հոլով, հոլովում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «հրելով կամ խփելով շարժման մեջ դնել, շարժել, քշել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 109-110), հենվելով Պեդերսենի վրա, բխեցնում է *qʷol- «պտտ(վ)ել» արմատից, որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլովիլ, հոլովել, հոլովումն, կիսահոլով, երկրահոլով, եռահոլով, բազմանհոլով, անհոլով
Նոր՝
հոլովակերտ, հոլովանիշ, անհոլով, վերջահոլով, հոլոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pellō «հրել, քշել, շարժել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109-110
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՆՈՎՐԵԼ (հաւնարել, հօնօվրել) «բռնագրաւել, արգելքի տակ դնել»
Ծագումն անհայտ է