Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈԴԻԱԿՈՍ
(զօտիակոս, ձոդիակոս, ձօդիակոս)
«կենդանակերպ»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ξωδιακός
Մատենագիտություն
H. AG 350;
Աճ. ՀԱԲ 103
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԾ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց, -ից)
«լուծ, կշեռքի թե, Կշիռ կենդանակերպ, զոյգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *iugo-)
բաղարկված լուծանել բայի արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լծել,
լծակ,
լծակից,
լծակռիւ,
լծակցութիւն,
լծաբարձ,
լծընկեց,
լծկան,
լծորդ,
եզնալուծ,
ծանրալուծ,
միալուծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yugá
հուն.
ζυγόν
լատ.
jugam
խեթ.
iuga
«լուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 301;
Pok. IEW 509
Էջ 339, սյունակ 1
ԽՈՅ
(-ոյ, -ի, -ից, -(ե)անք, -աւք)
«խոյ, արու ոչխար, մի կենդանակերպ, պատերազմական հին մի գործիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *khoti-
բխեցվում է Պետերսոնի կողմից
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. goy
փոխատու լեզու՝ թրք. koy
փոխատու լեզու՝ ավար. kuy
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած: հմմտ. (թիւրք.) չաղաթ. goy, թրք. koy, կովկ. աւար. kuy (փոխառութիւն թիւրք. աղբիւրի՞ց): Պետերսոնը, KZ 40, 200, բխեցնում է հնդեւրոպական աղբիւրից՝ համեմատելով իռլ. cit, cetnayt «ոչխար» բառերի հետ, բխեցնելով *khoti- ձեւից եւ հայերենից համարելով թիւրքական ձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյակ,
խոյակաւոր,
խոյալ,
խոյանալ,
խոյաթիթ,
խոյայթիթ,
խոյեղջիւր,
եզնախոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
cit
«ոչխար»
իռլ.
cetnayt
«ոչխար»
Մատենագիտություն
KZ 200
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԱԿ
-ի, -աց
«խայտառակ(ութիւն)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծան- արմատից՝ -ակ վերջածանցով՝ «ճանաչել տալ, յայտնի դարձնել» իմաստային անցումով: Աւելի քիչ հաւանական է կապել ծաղ «ծաղր» արմատի հետ՝ ենթադրելով *l/*n հերթագայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանակել,
ծանակութիւն,
ծանականք,
անծանակ,
ծադանակակ,
ծովածանակ
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՃԱՊ
«հայոց բանջար, օձադանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 399, սյունակ 1
ԿԵՆԴ-ԱՆ-
«կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական կեանք-ից` -դ ածականով (*-t) եւ -ան ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենդանանալ,
կենդանութիւն,
կենդանագիր,
կենդանածին,
կենդանական,
կենդանապահ,
կենդանատու,
կենդանարար,
կենդանացու,
անկենդան,
չկենդանի,
երկկենդան,
բարեկենդան,
կենդանաբան,
կենդանաբանութիւն
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊ
(-ի, -ից)
«կերպ, եղանակ, դէմք, տեսակ, տեսիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kerp
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպակերպ,
կերպարան(-ք),
կերպարանակից,
կերպարանաւոր,
կերպարանափոխ,
կերպարանել,
լուսակերպ,
իգակերպ,
գիշերակերպ,
գազանակերպ,
կայսերակերպ,
սքանչելակերպ,
կենդանակերպ,
բիւրակերպ,
բազմակերպ,
անկերպարան,
կերպարանափոխել,
կերպարանափոխութիւն,
փոխակերպութիւն,
փոխակերպումն
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 578;
Pok. IEW 620
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՇԻՌ
(-ոյ)
«կշեռք, կշռաքար, նժար, կշիռ, քաշ, ծանրություն, քննություն, ոտանավորի չափ, մի կենդանակերպ՝ Կշեռք, համարժեք, համարժեքորեն, համարժեքություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gišrinnu(m)
փոխատու լեզու՝ շումեր.
Փոխառություն՝ ակկադ. gišrinnu(m) (<Շումեր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՇՈՇ
«էտոց, էտելու դանակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է կշտել «ժխտել» բայի հետ, բայց ի՞նչ է -ոշ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՍ
II
-ի, -ից
«կույս, չամուսնացած աղջիկ, մաքուր, փակված, խորհրդավոր, մի կենդանակերպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսան,
կուսանանալ,
կուսանոց,
կուսածին,
կուսաստան,
կուսաբար,
կուսորդի,
կուսութիւն,
մշտակոյս,
յաւէժակոյս,
յաւիտնակոյս
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։