Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 337, սյունակ 1
ԽՈԶԱՐ
(խազուր՞)
««դալար բույս» (ԲՀ՝ «բոյս դալարի»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. xuzārat
փոխատու լեզու՝ արաբ. xazrā
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 384) տալիս է անմիջաբար արաբ. xazrā ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզբասա
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՐ
(-ոյ)
«ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերիչ,
կերակրիկ,
կերող,
կերակրիչ,
կերեւուրաց,
կերութիւն,
կերդի,
կերեցուրի,
շատակեր,
մսակերութիւն,
արմատակեր,
կաթնկեր,
խոտակեր,
գիշակեր,
մարդակեր,
ընդակեր,
ընթրեկեր-ք,
ժանգակեր,
անկերակուր,
գաղտակեր,
գայլակեր,
դալարակեր,
երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 527, սյունակ 1
ՄԻՇՏ
«միշտ, շարունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *mišt
փոխատու լեզու՝ ավ. mišti-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մշտաբուղխ,
մշտագնաց,
մշտակատար,
մշտընջեան,
մշտընջենական,
մշտընջենակաց,
մշտընջենանալ,
մշտընջենաւոր,
մշտերգելի,
միշտամեղ,
մշտադալար,
մշտաժպիտ,
մշտածիծաղ,
մշտարթուն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 534
Էջ 535, սյունակ 1
ՄՈՐՃ
(-ոյ)
(մորճ, մորշ, մորջ)
«դալար փոքր ճյուղ, դալար, կանաչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-(i)
«տրորել, շփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *morkio- (*morgio-))
միայն *morkio- նախաձեւը կտար *մորճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորճիկ,
մորճուկ,
մորճել
Մատենագիտություն
Pok. IEW 737
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՒ
(-ոյ)
«դալար ճյուղ, խաղողի չանչ, ոստայնանկության մի պարագա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhi-p-)
Էջ 730, սյունակ 1
ՏԻՐԻՖ
(բբ)
«ողոր, դալար ճյուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրացերեն tiripi
«ուռենու ճկուն ճյուղ»
Մալխասյանցը (ՀԲԲ 4, 416) համարում է փոխառութիւն վրացերենից
Էջ 741, սյունակ 1
ՑԱՄԱՔ
-ի, -աց
«ցամաք, չոր, չորություն, չոր, երկիր, տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksā-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ksāma-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 448) համեմատում է եբր. smq «չորացնել» արմատի հետ՝ բխեցնելով ասոր. բրբ. մի ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցամաքական,
ցամաքակետ,
ցամաքային,
ցամաքութիւն,
մեծացամաք,
դալարացամաք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kṣāma-
«չոր, ցամաք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 624;
Աճ. ՀԱԲ 448
Էջ 751, սյունակ 1
Էջ 800, սյունակ 1
-ԱՐ
I
(հմմտ. -իր, -որ, -ուր)
«մեծար, մթար, մոլար... այլեւ՝ գրաբարում այլեւս անվերլուծելի արդար, գալար, դալար, երկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ro-
(անմիջական նախաձեւ՝ *(e)ro-)
*-ro-ի դէպքում նախորդ ձայնաւորով
հ.-ե. *-(e)ro- ածանցից՝ *-ro-ի դէպքում նախորդ ձայնաւորով։ թերեւս մասամբ խառնուել է առնել բայի ար- հիմքից ծագող ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծար,
մթար,
մոլար,
արդար,
գալար,
դալար,
երկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δ(φ)αρόν
«երկար ժամանակ»
հուն.
*μεγαρος
«մեծարել»
որտեղից μεγαίρω = մեծարել
աւ.
arə dhra-
«հաւատարիմ»
հուն.
θαλερός
«մատաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 813, սյունակ 1
-ՈՒՏ
(բրբռ. հտուտ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-od-es
ենթադրյալ ածանց
Հնարավոր է երկու մեկնություն։ կամ ներկայացնում է -ոտ ածանցի տարբերակը եւ ծագում է հոտ բառի *հուտ (հմմտ. բրբռ. հտուտ) տարբերակից, կամ ստուգաբանորեն կապված է հուն. -ώδης ածանցի հետ (ἀμαθώδης - «ավազուտ»՝ άμαθoς «ավազ» բառից) եւ ծագում է հ.-ե. *-od-es ենթադրյալ ածանցից (Bugge, 1889, 38. հմմտ. նաեւ Meillet, 1962, 182 : Greppin, 1975, 144)։ Անհավանական է իրանական ծագման ենթադրությունը (Greppin, 1975, 145)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղբուտ,
ավազուտ,
դալարուտ,
թատուտ,
ծանծաղուտ,
մացառուտ,
շամբուտ,
տղմուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
-ώδης
«ավազուտ»
ἀμαθώδης - «ավազուտ»՝ άμαθoς «ավազ» բառից
Մատենագիտություն
Bugge 38;
Meillet 182;
Greppin 144;
Greppin 145
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։