Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐԻՇՏ
(ամպարիշտ, անբարիշտ)
«անհավատ, անաստված, չարագործ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական պարիշտ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ իրանականից փոխառյալ պարիշտ ձեւից՝ ն-ի եւ պ-ի հետագա առնմանական փոփոխությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբարշտել,
ամբարշտանալ,
ամբարշտագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԵԹ
«հաստատուն, կայուն, փորձառու, բերրի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *omo-
«եռանդով հարձակվել, ամուր կանգնել, ամրացնել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *omo- «եռանդով հարձակվել, ամուր կանգնել, ամրացնել» (հմմտ. հ. հնդկ. ámatra- «ամուր») արմատի հետ։ Քիչ հավանական է Գ. Ղափանցյանի ենթադրությունը ավ. maētha «տատանվող, անհաստատ» բառի՝ ժխտական լինելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեթագոյն,
ամեթանալ,
ամեթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ámatra-
«ամուր»
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԻԶՈՆ
(այեզոմն, այգոյն, սխալմամբ` այեզտոն)
«լվադեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀείζωον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԼ
(-ոյ, տր. -ում)
«ուրիշ, այլ, մի այլ, բայց, հապա, արդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«այլ, ուրիշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *alio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այլազգ,
այլազգի,
այլակերպ,
այլաբարբառ,
այլագոյն,
այլալեզու,
այլայլ,
այլայլութիւն,
այլանդակ,
այլուստ,
յայլուր,
յայլակարծուց,
այլաբերաբար,
այլակ,
այլակաբանել,
այլակութիւն,
այլայլակ,
անայլայլակ,
այլաբանական,
այլաբանօրէն,
այլադաւան,
այլասերերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άλλος
լատ.
alius
հ. իռլ.
aile
գոթ.
aljis
Մատենագիտություն
H. AG 417;
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՍ
I
«այս, սա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o
«այս»
դերանվանական հիմք
Կազմված է -ս ցուցական տարրով, որ առկա է նաեւ սա-ի եւ -ս հոդի մէջ եւ ծագում է հնդեւրոպական *k'o «այս» դերանվանական հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն,
այսուհետեւ,
յայսմհետեւ,
այսպէս,
յայսկոյս,
այսչափ,
այսպիսի,
այսօր (այսաւր),
այսր,
այսրէն,
ցայսօր,
այսանակ,
այսբար,
այսգոյն,
այսգունակ,
այսկերպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ce
«դեսը»
լիտվ.
szis
«սա»
ռուս.
сей
«այս»
Մատենագիտություն
H. AG 487;
Աճ. ՀԱԲ 174;
Pok. IEW 609-610
Էջ 52, սյունակ 1
ԱՆԱՍՏՐ
(նաւստր, անուստր)
«նոսր, նվազ, տկար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է բնիկ հնդեւրոպական ծագում (*nau-k-, *neu-k-), բայց վերականգնվող ձեւերը` *nāu-, *neu-, *neuk-, համապատասխան հավաստի զուգահեռներ չունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(ա)նաւստրագոյն,
անաւստրամարմին,
(ա)նաւստրութիւն,
անաւստրաբար,
նաւստրահոդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԴ
I
«այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն,
անդանոր,
անդուստ,
անտուստ,
անդր,
անդրէն,
անդստին,
անտի,
անդի,
անդրագոյն,
անդրադարձ,
անդրութիւն,
անդրանալ,
յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα
«այնտեղ»
իռլ.
and
«այնտեղ»
Էջ 64, սյունակ 1
ԱՇԽԷՏ
«աշխետ, շիկակարմիր, հրագոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. xšaēta-
Իրանական փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխետաձի,
աշխետութիւն,
աշխետանալ
Մատենագիտություն
H. AG 101;
Աճ. ՀԱԲ 219
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԽՏ
«անսուրբ, պիղծ, փչացած»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապախտատոր,
ապախտիք,
ապախտատրագոյն,
ապախտասէր
Էջ 74, սյունակ 1
ԱՌԻՒԾ
(-ու, -ունք, ուղ՝ -ոյ)
(առեւծ, առեաւծ, մ. հայ. առոյծ)
«առյուծ, մի համաստեղություն, երաժշտական մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reug-
«մռնչալ»
Թերեւս հայկական կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առիւծաբար,
առիւծագոյն,
առիւծակորիւն,
առիւծանալ,
առիւծենի,
մրջնառիւծ,
գետնառիւծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 259
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։