Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՂ
II
«կոճղէզ, գնդարմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gol-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *gol-` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաբոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gula
«գունդ, գնդակ»
լատ.
galla
«գխտոր»
հոլ.
kal
«կորիզ (խնձորի, տանձի)»
Էջ 376, սյունակ 1
ԿԱՂԱՔԵԼ
(կաղուիլ, կրուիլ)
«կուչ գալ, կծկվել, սառչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«սառչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geldu-, *gel(ō)-)
արմատից
թերեւս բաղադրված *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γελανδρον
«սառը, պաղ»
լատ.
gelū
«սառնամանիք»
խուլ.
kala
«ցուրտ լինել, սառչել»
հ. հնդկ.
gula
«գնդակ»
ռուս.
желвак
«ուռուցք, ելունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495;
Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԶԱԿ
(-ի, -աց)
«կզակ, ներքին ծնոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-)
*-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց,
կզակակալ,
կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ.
kugel
««գնդակ»»
գ.
kogal
««կլոր լեռնագագաթ»»
նորվ.
kjūka
««գունդ»»
խոլ.
kjūka
««մատնակոճ»»
լիտվ.
guga
««(փոքր) սապատ»»
ռուս.
гугля
««ելունդ»»
պ.
güzak
««ոտքի կոճ»»
լիտվ.
gùžus
լեհ.
guz
««ելունդ»»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՎ
I
(-անք)
(բրբ. կոկլվին)
«ամորձի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gou-)
*-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)
Կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou-ից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից: հմմտ. *-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)՝ մ. վ. գերմ. kugel(e), գերմ. kugel «գնդակ», նորվ. kjuka «գունձ», լիտվ. gùgà «կոճակ, սապատ, բլուր», ռուս. гугля «ուռուցք, ելունդ, խույլ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գերմ.
kugel(e)
գերմ.
kugel
«գնդակ»
նորվ.
kjuka
«գունձ»
լիտվ.
gùgà
«կոճակ, սապատ, բլուր»
ռուս.
гугля
«ուռուցք, ելունդ, խույլ»
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՔՈՅ
«վեգ, կոճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goblp(h)-)
նախաձեւից
փոխատու լեզու՝ հուն. κολοφών
«գագաթ, խաղագնդակ»
հայերենին հարմարեցված (°), եթե կողով (կողոփ) բառի հետ միասին *goblp(h)- նախաձեւից չի գալիս՝ *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍՏԵԱՅ
«խմորեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pa-/pā-
«կերակրել, սնել, արածեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pa-sti- կամ *pā-sti-)
+ -եայ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pa-sti- կամ *pā-sti (+ -եայ)՝ *pa-/pā- «կերակրել, սնել, արածեցնել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
panis
«հաց»
լատ.
pastillus
«ալյուրագնդակ»
Էջ 757, սյունակ 1
ՓԱՄՓՈՒՇՏ
«միզապարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phamph-
«ուռչել»
Կազմված է փամփ եւ բուշտ (տե՛ս) բառերից: փամփ-ը բնիկ հնդեւրոպական է՝ *phamph- «ուռչել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«գնդակ»
հուն.
πομφός
«գնդակ, կոճակ»
մ. վ. գ.
bemstin
«հաստափոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Տե՛ս նաեւ
Էջ 794, սյունակ 1
-ԱԿ
I
«աղյուսակ, անտառակ, գավառակ, գետակ, լճակ, տնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ak
որ որոշ տարածքներում թերեւս ունեցել է փոքրացուցիչ արժեք (հմմտ. գնդակ-գունդ, նկանակ-նկան, սրահակ-սրահ իրանական փոխառությունները): հնարավոր է ենթադրել -ակ-ով կազմությունների բաղարկում հ.-ե. *kon > հայ. -կ(ն) ածանցով բնիկ հնդեւրոպական բառերի հետ, ինչպես -իկ եւ -ուկ ածանցների դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղյուսակ,
անտառակ,
գավառակ,
գետակ,
լճակ,
տնակ,
գնդակ,
նկանակ,
սրահակ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։