Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 185 բառահոդված (էջ 2/19)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱԳ ««տուգանք» (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թյուրքական yasay «օրենք, արգելք, տուրք, տուգանք»
Եթէ բառը ճիշտ է վերականգնուած, ապա այն նոյնն է ասախ բառի հետ, որ ծագում է թիւրքական աղբիւրից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱԽ (իասախ) «օրենք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. yasa «օրենք, կանոնադրություն»
փոխատու լեզու՝ թրք. yasay «արգելք»
Բաղադրութիւն՝ անասախ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անասախ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267
Տե՛ս նաեւ
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳ (-ք կամ -ունք) (երագ) «արագ, շուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. raγu-
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. raγu-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արագագիր, արագագնաց, արագագոյն, արագազերծ, արագաթեւ, արագախարբիկ, արագոտն, արագընթաց, արագել, երագագնաց, երագագոյն, երագակատար, երագանալ, երագանցուկ, երագասլաց, երագել, արագախոս, արագահոս, արագասլաց, արագասոյր, արագավազ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 291-292
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ I «հարգ, արժանիք, արժեք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր, արգոյ, արգաժողով, արգագոյն, անարգ, անարգաբար, անարգել, անարգանք, մեծարգի, մեծարգոյ, մարգարեանարգու, (յ)արգունդ, անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
arəg
«արժել»
սողդ.
arğ
«արժեք, գին»
օս.
arğ
«արժեք, գին»
պրթ.
argav
«արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46; Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԵԼ «արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo- «փակել, խափանել, խոչընդոտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական, արգելոց, անարգել, վիմարգել, արգելել, շնչարգել, շանթարգել, արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρκέω
«վանել, հեռացնել»
լատ.
arceo
«փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՀԵԳԵԼ (ահեգել) ««համոզել (համոզել) կամ ծիպրել (°)» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ։
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒ I «խենթություն, գժություն, մոլեգնում, կիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «սիրել, հաճել, կարիք ունենալ, պահանջել, ցանկանալ, տենչալ, նպաստել, օգնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւիլ, աւիւն, ատոդական, ատոլ, աւանդիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avati-
«նպաստում է, ցանկանում է, սիրում է»
լատ.
aveo
«ցանկանալ, տանջվել, տենչալ, փափագել, կրքոտ կերպով ուզել»
լատ.
avidus
«ագահ, կրքոտ»
կիմր.
ewyllys
«կամք, ցանկություն, տենչ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 77
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇ I (օշ) «երանի, երանի թէ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «սիրել, ցանկանալ, նպաստել» *-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել» թերեւս նաեւ
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱԳ I «բաժին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. baga «բաժին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագորդ, բագել, բազամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (<իրան.)
բաժ
հայ.
բաժին
հայ.
բաժանել
Մատենագիտություն
H. AG 113; Աճ. ՀԱԲ 373
Էջ 113, սյունակ 1 Էջ 113
ԲԱԿ (-ի, -աց) «տան բակ, գավիթ, փարախ, արեգակի կամ լուսնի ծիր, արեւագունդ, միջաստղային տարածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baki «փարախ»
սակայն պարզ չէ սրա հարաբերութիւնը վրաց. baga «մսուր», ճան. boga «փարախ» բառերի հետ, որոնք պատկանում են վրացականյան *baga արմատին: Քիչ հաւանական է բառի հնդեւրոպական ծագումը (*bhag- «բաժին հանել» եւ *bhe(n)g- (> հայ. բեկ-անել) արմատները իմաստով հեռու են):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բակաձեւ, բականել, բակարգել, ներբակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
baga
«մսուր»
ճան.
boga
«փարախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391