Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒԻԼ
(ընձուիլ)
«ծագել, բխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el-
«բողբոջել, ընձյուղել»
ըն(դ)- ածանցով, *-ս ածականով
Այստեղ է պատկանում նաեւ ընձիւղ (ընձիւղ): Կազմված է ըն(դ)- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *g'el- արմատից՝ *-ս ածականով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձիւղ,
ընձիւղ
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 69-70;
Pok. IEW 355
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒՂ
(ընջիղ)
«երիինջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
*-սն ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից՝ *-սն ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անդի
անդեայ
մ. իռլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
մ. իռլ.
aindir
«երիտասարդ կին»
կիմր.
anner
«երիինջ, ընջուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112, 157
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՅԼ
(բրբ. թալ)
«մոխրաբելուկ, հոռոմ-բելուկ, սարմախ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tāl-
«աճել, կանաչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tālio- կամ *təlio-)
թայլ < *tālio- կամ *təlio-
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τηλις
«հոռոմ-չաման, trigonella foenum graecum»
լատ.
tālea
«ճիպոտ, բողբոջ, տնկի»
Էջ 260, սյունակ 1
ԹԱՐՄ
«թարմ, նոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«քնքուշ, թույլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trmo-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
trim
«երիտասարդ»
լատ.
termes
«կտրված ճյուղ, բողբոջ»
հուն.
τεράμων
«քնքուշ»
հուն.
τέρην
«քնքուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161;
Pok. IEW 1071
Տե՛ս նաեւ
Էջ 362, սյունակ 1
ԾԻԼ
(-ոյ)
(ծիղ, ձեղ, ծիլդ «խոխիվ»)
«ծիլ, ընձյուղ, բողբոջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi-
«ծլել, ծաղկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'l-lo-)
այլեւ թերեւս ծլիկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծլել,
ծլարձակություն,
ծլածել,
զարեձեղ,
հաստաձեղ,
ծղոտ,
ծլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
keinan
«ծիլ արձակել, բողբոջել»
լատվ.
ziēdi
«ծաղկել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 355-356
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՆ
(-ի, -ից, -աց, -ոյ)
(կոկնոմ, կոճգոմ)
«բողբոջ, ծաղկակոճճակ, ուռած (աչք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սեղմել, սեղմած, գնդված բան»
կրկնավոր կազմություն
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gen- «սեղմել, սեղմած, գնդված բան» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ.
knagg
«հանգույց, ելունդ»
Էջ 424, սյունակ 1
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
II
(մազդ)
«պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
ալբ.
májmem
«հաստանալ, գիրանալ»
սլ.
māscdan
«մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
III
(բբ)
«բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst
«մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa-
«հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá-
«հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus
«հարբած»
հ. անգլ.
mōs
«շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։